CZYM JEST NLP

Przewodnik po neurolingwistycznym programowaniu

Neurolingwistyczne Programowanie (NLP) od ponad pięćdziesięciu lat pomaga ludziom lepiej rozumieć sposób, w jaki myślą, komunikują się i wprowadzają trwałe zmiany w swoim życiu. To podejście wykorzystywane w rozwoju osobistym, psychoterapii, coachingu, edukacji i biznesie, którego fundamentem jest obserwacja oraz modelowanie sposobu działania osób osiągających ponadprzeciętne rezultaty.

Czym jest NLP

Na początek wyjaśnimy krótko takie terminy jak neurolingwistyczne programowanie (NLP) i modelowanie oraz to, czym jest, a czym nie jest NLP. Dlaczego warto się zapoznać z tą dziedziną wiedzy.

NLP to system praktycznej psychologii rozwinięty dzięki obserwacji i analizie działań najskuteczniejszych ekspertów w zakresie wprowadzania pozytywnych zmian u siebie i u innych.

Dzięki temu NLP dostarcza sprawdzonych i uniwersalnych metod, które są stosowane w komunikacji międzyludzkiej, rozwiązywaniu problemów,  wyznaczaniu i realizacji celów w zróżnicowanych obszarach – od psychoterapii  i coachingu, poprzez edukację, aż po zarządzanie  i inne dziedziny biznesu.

NLP to zarówno proces modelowania kompetencji rozwiniętych przez wybitne jednostki w danej dziedzinie, jak też owoc tego procesu: system teoretycznych modeli pozwalających rozumieć strukturę doświadczenia i działania człowieka oraz zestaw praktycznych metod wspomagających konstruktywne zmiany i rozwój. Dzięki pracom Johna Grindera, Richarda Bandlera, Roberta Diltsa, Davida Gordona, Judith DeLozier, Leslie Cameron-Bandler i wielu innych, NLP stało się syntezą wiedzy stosowanej obejmującej takie dziedziny jak psychologia i psychoterapia, neuropsychologia, lingwistyka, semantyka ogólna (Alfred Korzybski), informatyka, teorie systemów itp.

Chcesz dowiedzieć się, jak wygląda nauka NLP w praktyce?

Poznaj program Kursu Praktyk NLP i zobacz, czego uczą się uczestnicy podczas pierwszego etapu rozwoju.

NLP z kilku punktów widzenia

NLP jest często postrzegane jako zestaw technik komunikacyjnych lub narzędzi wspierających rozwój osobisty. W rzeczywistości jego istota jest znacznie szersza. Można patrzeć na NLP z dwóch uzupełniających się perspektyw – jako proces odkrywania skutecznych strategii działania oraz jako system praktycznej psychologii rozwijany na podstawie wyników tego procesu.

NLP jako modelowanie kompetencji

NLP jako modelowanie kompetencji jest dynamicznym i stale rozwijającym się procesem odkrywania tego, na czym polega skuteczność działania w dowolnej dziedzinie. Niektórzy twierdzą (np. John Grinder), że to właśnie jest istota NLP.

W zależności od modelowanej osoby, jej kompetencji, zadania jakiemu ma służyć, a także kontekstu w jakim się ono dokonuje, modelowanie może przybierać różne formy, zakres i może posługiwać się zróżnicowanymi narzędziami. Należą do nich m.in. analiza zachowań składających się na daną kompetencję, analiza strategii myślenia, rozwiązywania problemów czy realizacji celów, analiza stylu komunikowania się itd. Dokonane tą drogą odkrycia zostają następnie usystematyzowane i są testowane w praktyce.

U początków NLP jego odkrycia zostały dokonane przy pomocy i opisane w języku lingwistyki, cybernetyki, neuropsychologii i psychoterapii. Stąd m.in. nazwa „neuro-lingwistyczne programowanie”.

NLP jako system praktycznej psychologii

NLP jako system praktycznej psychologii. Opisany wcześniej proces modelowania i systematyzacji jego wyników spowodował w konsekwencji, że na bazie zgromadzonych danych:

• Powstały modele teoretyczne, które pozwalają pełniej rozumieć strukturę (strategie) kompetencji oraz mechanizmy skutecznego działania.

• Wynaleziono praktyczne metody rozwijania kompetencji i w ogóle wprowadzania pozytywnych zmian w funkcjonowaniu jednostek, zespołów i organizacji. Metody te nie zostały wymyślone przez teoretyków, lecz rozpoznane jako skuteczne sposoby działania, stosowane przez mistrzów w danej dziedzinie. Następnie zostały one opisane w formie, która pozwala na rozwinięcie analogicznych umiejętności praktycznie przez każdą osobę. W efekcie NLP jest obecnie systemem wiedzy stosowanej i technik o uniwersalnym zastosowaniu w każdej dziedzinie życia osobistego i działalności zawodowej. Krótko mówiąc, jeśli chcesz jeszcze lepiej robić to, co robisz, i stosować strategie „mistrzów”, to NLP jest do tego doskonałym narzędziem. Dlatego na rynkach światowych już dawno stało się ono standardowym elementem szkolenia we wszelkich organizacjach państwowych, komercyjnych, non-profit /niekomercyjnych/ oraz indywidualnych osób.

Część modeli i metod NLP zostało zaadoptowane także przez różne szkoły psychologii, coachingu itp. i jest obecnie nauczana przez nie często pod innymi nazwami.

Najważniejsze informacje o NLP

Jeżeli szukasz krótkiej odpowiedzi, najważniejsze informacje znajdziesz poniżej.

• NLP oznacza NeuroLingwistyczne Programowanie.
• Powstało w latach 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych.
• Jego twórcami są Richard Bandler i John Grinder.
• NLP jest systemem praktycznej psychologii opartym na modelowaniu skutecznych strategii działania.
• Znajduje zastosowanie m.in. w rozwoju osobistym, psychoterapii, coachingu, edukacji i biznesie.
• Podstawowym celem NLP jest zrozumienie oraz rozwijanie skutecznych sposobów myślenia, komunikacji i działania.

Jak powstało NLP

Neurolingwistyczne Programowanie powstało w latach 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Jego twórcy postawili sobie pytanie, czy można odkryć wspólne wzorce działania osób osiągających wyjątkowe rezultaty i przekazać je innym w formie praktycznych metod.

Co to jest NLP

NLP – NeuroLingwistyczne Programowanie – to system wprowadzania zmian w ludzkim myśleniu i działaniu stworzony przez Richarda Bandlera, Johna Grindera i współpracowników w połowie lat 70. XX wieku w USA.

Początkowo celem jego twórców było „rozszyfrowanie” tajemnicy skuteczności czołowych psychoterapeutów amerykańskich lat 70. Szczególnie zainteresowali się umiejętnościami twórcy psychoterapii Gestalt, Fritza Perlsa, a następnie Virginii Satir – specjalistki w zakresie terapii rodzin, oraz Miltona Ericksona, uchodzącego za mistrza m.in. nowatorsko i niekonwencjonalnie stosowanej hipnoterapii. Każde z tych trojga psychoterapeutów stosowało odmienne metody pracy, opierało się na innych psychologicznych koncepcjach człowieka, każde z nich posiadało inny temperament i cechy osobowości, a jednak mimo tych i wielu innych różnic, wyniki ich pracy były porównywalne i każde z nich uchodziło za mistrza w swojej dziedzinie. To zagadnienie szczególnie zaintrygowało Grindera i Bandlera. Postawili więc hipotezę, że istnieje jakiś nienazwany czynnik (lub ich zestaw), który jest wspólny dla wszystkich wybitnych psychoterapeutów, a być może również innych ludzi uchodzących za mistrzów wywierania konstruktywnego wpływu. Oraz, że prawdopodobnie owi „mistrzowie” sami nie są go świadomi, to znaczy jest on składnikiem ich tzw. nieświadomej kompetencji. Wnikliwa analiza sposobu pracy trojga słynnych psychoterapeutów (na podstawie tzw. obserwacji uczestniczącej, jak też wielokrotnie powtarzanego przeglądu zapisów audio i wideo oraz stenogramów sesji indywidualnych i grupowych prowadzonych przez Perlsa, Satir i Ericksona) doprowadziła Grindera i Bandlera do wniosku, że owym ukrytym czynnikiem, który decydował o geniuszu psychoterapeutycznym, był zestaw wzorców komunikacji werbalnej i niewerbalnej, które pozwalały łatwo nawiązywać dobry kontakt z pacjentami oraz przyczyniały się do wytworzenia przez nich pozytywnego nastawienia do zmiany psychoterapeutycznej. Bandler i Grinder uporządkowali owe odkrycia, po czym na ich podstawie opracowali szereg prostych, zwięzłych i skutecznych metod zmiany myślenia i działania.

Definicje NLP

NLP od początku swojego istnienia było definiowane przez wielu badaczy i praktyków. Choć poszczególne definicje różnią się akcentami, wszystkie opisują NLP jako system pozwalający lepiej rozumieć strukturę ludzkiego doświadczenia oraz skuteczne działanie.

Większość definicji określa NLP jako interdyscyplinarny system wiedzy o „strukturze subiektywnego doświadczenia człowieka”. Oto kilka tego rodzaju definicji:

Co oznacza nazwa NLP

NeuroLingwistyczne Programowanie

Jedną z najpełniejszych (i z tego względu bardziej rozbudowanych) definicji NLP, która łączy powyższe opisy i przy okazji wyjaśnia znaczenie samej nazwy, dostarcza Robert Dilts:

NLP zawiera zestaw reguł, które pozwalają w unikalny sposób dokonać identyfikacji i analizy kluczowych wzorców wartościowania, zachowania i budowania relacji. Reguły te mają charakter pragmatyczny i mogą być praktycznie testowane. NLP opiera się na prostych wzorcach lingwistycznych, neurologicznych i behawioralnych, które są bardziej podstawowe i bardziej wolne od treści, aniżeli jakikolwiek inny model ludzkiego myślenia i działania. NLP umożliwia dotarcie do procesów umysłowych, które poprzedzają ludzkie działanie i które są warunkiem efektywności. Nazwa Neuro-Lingwistyczne Programowanie wskazuje na integrację trzech różnych dziedzin nauki.

Słowo „neuro” odnosi się do układu nerwowego. Znaczna cześć systemu NLP opiera się na zrozumieniu i zastosowaniu reguł i wzorców funkcjonowania systemu nerwowego. Według NLP myślenie, pamięć, twórczość, kreowanie wizji i wszelkie inne procesy poznawcze są wynikiem programów realizowanych przez system nerwowy. Doświadczenie ludzkie jest kombinacją lub syntezą informacji, które otrzymujemy, i które następnie są przetwarzane przez nasz system nerwowy.

Termin „lingwistyczne” wskazuje z kolei na związek NLP z nauką o języku. W ujęciu NLP z jednej strony język jest wytworem systemu nerwowego, z drugiej jednak – wywiera wpływ i kształtuje aktywność tegoż systemu. To oczywiste, że język jest podstawowym narzędziem wywierania wpływu na neurologię innych ludzi. Tak więc skuteczne interakcje i porozumiewanie się zależą od tego, w jaki sposób używamy języka w celu przekazania instrukcji, stymulowania innych, werbalizowania naszych koncepcji, celów i zagadnień związanych z poszczególnym zadaniem czy sytuacją.

I tu docieramy do pojęcia „programowanie”. NLP opiera się na idei głoszącej, że procesy uczenia się, operowania pamięcią i twórczość są funkcją neurolingwistycznych programów, które działają mniej lub bardziej efektywnie jako sposoby osiągnięcia określonego celu. To oznacza, że ludzkie istoty wchodzą w interakcje ze światem za pośrednictwem swoich wewnętrznych programów. Reagujemy na problemy i rozwijamy nowe idee zgodnie z programami umysłu, które wcześniej się w nas utrwaliły, przy czym nie wszystkie programy są sobie jakościowo równe. Jedne z nich są bardziej, a inne mniej skuteczne. Istnieje wiele wspólnych obszarów, które NLP dzieli z innymi dziedzinami, ponieważ czerpie ono obficie z neurologii, lingwistyki, nauk badających procesy poznawcze, a poza tym z nauki o komputerach i teorii systemów. Jego celem jest dokonanie syntezy różnych teorii i modeli naukowych oraz połączenie ich w jeden spójny system.

Jak działa NLP

NLP opisuje zarówno proces odkrywania skutecznych strategii działania, jak i praktyczne metody ich rozwijania. Dzięki temu pozwala lepiej rozumieć mechanizmy ludzkiego myślenia, komunikacji i zmiany.

Czym jest modelowanie

Modelowanie stanowi fundament NLP. To właśnie dzięki niemu powstała większość metod i narzędzi wykorzystywanych obecnie w tej dziedzinie.

Większość technik i narzędzi NLP została wypracowana w drodze procesu zwanego modelowaniem. Początkowym dążeniem twórców NLP było modelowanie efektywnych zachowań i poprzedzających je procesów poznawczych (Grinder i Bandler skupili się najpierw na sposobie pracy najbardziej skutecznych psychoterapeutów lat 70. w USA, później badania te, kontynuowane przez ich uczniów, objęły również przedstawicieli innych dziedzin: twórców, wynalazców, uczonych, przywódców i innych). Proces modelowania obejmuje trzy podstawowe etapy:

1. Identyfikacja i analiza procesów czy strategii wewnętrznych poprzedzających i warunkujących daną umiejętność.
2. Wynikiem jest rozpoznanie „programu” poznawczego zapewniającego skuteczne działanie i rozłożenie go na podstawowe elementy składowe.
3. Opracowanie narzędzi pozwalających w przystępny sposób przekazywać innym owe strategie efektywności. Zastosowanie tych strategii w działaniu.

Dlaczego warto uczyć się NLP

Poznanie NLP to nie tylko zdobycie wiedzy, ale przede wszystkim rozwój praktycznych umiejętności, które można wykorzystywać każdego dnia – zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym.

Poznanie i stosowanie NLP rozwija Twoje umiejętności komunikacyjne oraz interpersonalne. Usprawnia proces spostrzegania otaczającej Cię rzeczywistości. Daje gotowe narzędzia rozpoznawania problemów oraz skuteczne techniki ich rozwiązywania w oparciu o skuteczny model osiągania celów. Ułatwia życie i poprawia jego jakość.

„W postmodernistycznym świecie, pozbawionym znaczenia i wartości, pogrążonym w ironii i obojętności, potrzebujemy praktycznych narzędzi, by przyspieszyć zmiany. (…) Techniki i metody NLP mogą być wykorzystane do pracy w kierunku koniecznej transformacji, która się rozpoczyna.” – Ken Wilber, jeden z najwybitniejszych autorów badających przemiany ludzkiej świadomości.

NLP to uniwersalny system integrujący odkrycia dokonane w wielu dziedzinach wiedzy i odpowiadający na pytanie JAK zastosować je w pracy i życiu codziennym. Dlatego jest ono użyteczne w takich obszarach jak:

Chcesz poznać NLP nie tylko w teorii?

Najlepszym sposobem, aby zrozumieć NLP, jest doświadczenie go w praktyce.

Podczas Kursu Praktyk NLP poznajesz modele, narzędzia i metody opisane na tej stronie, a następnie uczysz się wykorzystywać je w codziennym życiu i pracy.

Jakie korzyści daje NLP

NLP pomaga rozwijać umiejętności, które mają zastosowanie zarówno w relacjach, jak i pracy zawodowej.

Tyle ile map, tyle powodów, dla których warto się uczyć NLP. Oto kilka z nich:

1. Zwiększa Twoje możliwości skutecznego działania.
2. Tłumaczy, dlaczego pewne działania przynoszą oczekiwane efekty, a inne nie.
3. Wyjaśnia, co to jest skuteczna komunikacja i jak ją stosować na co dzień.
4. Uczy jak skutecznie się uczyć.
5. Zwiększa kontrolę nad stanami emocjonalnymi i w ten sposób wspiera Twój wewnętrzny dobrostan.
6. Zwiększa kreatywność.
7. Rozwija świadomość na temat tego, co dzieje się w nas, w innych ludziach i w naszych relacjach, a na wszystko, co sobie uświadamiamy, mamy większy wpływ.

Semantyka ogólna i jej wpływ na rozwój NLP

Nowatorska dziedzina myślenia i komunikowania się, stworzona przez Alfreda Korzybskiego, opierająca się na odmiennych zasadach niż filozofia Arystotelesa, zakładająca lub co najmniej sugerująca wierną odpowiedniość spostrzegania ludzkiego i rzeczywistości, do której się ono odnosi (spostrzeżenia i opisujące je pojęcia = dokładne obicie tego, co spostrzegane).

Korzybski jako pierwszy ukuł pojęcie „neuro-lingwistyczne” w odniesieniu do procesów uczenia się, komunikowania, rozwiązywania problemów jednostkowych i społecznych itp. Semantyce ogólnej są poświęcone stowarzyszenia międzynarodowe i instytuty lokalne w Ameryce, Australii i Europie. Niestety, w Polsce dorobek naszego słynnego rodaka nie został jeszcze należycie doceniony. Nie należy mylić semantyki ogólnej z semantyką będącą dziedziną językoznawstwa.

Najczęściej zadawane pytania o NLP

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie? Poniżej zebraliśmy odpowiedzi na kwestie, które najczęściej pojawiają się podczas rozmów z osobami rozpoczynającymi naukę NLP.

Wiedza to dopiero początek

NLP najlepiej poznaje się poprzez doświadczenie i praktykę.

Możesz przeczytać książki, poznać definicje i zrozumieć założenia tej metody. Prawdziwa wartość pojawia się jednak wtedy, gdy zaczynasz świadomie wykorzystywać ją w codziennym życiu, komunikacji i pracy z ludźmi.

Jeżeli po przeczytaniu tego przewodnika chcesz sprawdzić, jak wygląda nauka NLP w praktyce, poznaj program Kursu Praktyk NLP lub skontaktuj się z nami. Chętnie odpowiemy na Twoje pytania i pomożemy wybrać najlepszą ścieżkę rozwoju.

Masz pytania? Zadzwoń, napisz lub umów krótką rozmowę z trenerem NLP.