{"id":774,"date":"2021-06-04T15:38:12","date_gmt":"2021-06-04T15:38:12","guid":{"rendered":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/?p=774"},"modified":"2021-06-04T15:38:12","modified_gmt":"2021-06-04T15:38:12","slug":"syndrom-wypalenia-zawodowego-i-jak-mu-przeciwdzialac-cz-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/syndrom-wypalenia-zawodowego-i-jak-mu-przeciwdzialac-cz-i\/","title":{"rendered":"Syndrom wypalenia zawodowego i jak mu przeciwdzia\u0142a\u0107 – cz. I"},"content":{"rendered":"

\u00a0<\/a><\/strong>Kiedy pr\u00f3buj\u0119 opisa\u0107 komu\u015b, czego do\u015bwiadczam, por\u00f3wnuj\u0119 siebie do czajnika. Stoj\u0119 na ogniu, tak jak czajnik, w kt\u00f3rym gotuje si\u0119 woda – usilnie si\u0119 staraj\u0105c, by podo\u0142a\u0107 problemom i dobrze wykonywa\u0107 prac\u0119. Ale po latach woda si\u0119 wygotowa\u0142a, a ja nadal stoj\u0119 na ogniu – wypalony czajnik, kt\u00f3remu grozi p\u0119kni\u0119cie<\/em> – Carol B., pracownica spo\u0142eczna (Maslach, 2015).<\/p>\n

Potoczne rozumienie tego, czym jest i jakie skutki powoduje wypalenie zawodowe, t\u0142umaczy je zazwyczaj jako brak motywacji do pracy, poniewa\u017c przesta\u0142a ona by\u0107 interesuj\u0105ca, powoduje znudzenie, nie sprawia ju\u017c przyjemno\u015bci. Albo jako przesyt zbyt du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 czasu i uwagi po\u015bwi\u0119canych danemu zaj\u0119ciu. Jakkolwiek powy\u017csze elementy mog\u0105 towarzyszy\u0107 zjawisku wypalenia, to ma ono jednak o wiele bardziej z\u0142o\u017cony charakter. Jego skutki s\u0105 te\u017c o wiele bardziej powa\u017cne i powoduj\u0105 tak\u017ce mierzalne zmiany neurologiczne. Dlatego wiedza na temat wypalenia i umiej\u0119tno\u015bci radzenia sobie z nim s\u0105 potrzebne wszystkim prowadz\u0105cym intensywn\u0105 aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Czym jest wypalenie zawodowe<\/strong><\/p>\n

Jeden z pionier\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 syndromem wypalenia, Herbert Freudenberger, kt\u00f3ry w latach 70 ubieg\u0142ego wieku wprowadzi\u0142 to poj\u0119cie na sta\u0142e do s\u0142ownika psychologii (ang. burnout<\/em>), zdefiniowa\u0142 je jako stan wyczerpania spowodowany d\u0142ugotrwa\u0142ym i intensywnym wydatkowaniem w miejscu pracy swoich si\u0142, energii i zasob\u00f3w. Towarzysz\u0105 mu takie objawy fizyczne, jak ci\u0105g\u0142e zm\u0119czenie, wyczerpanie, znu\u017cenie, cz\u0119ste b\u00f3le g\u0142owy, zaburzenia \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe, bezsenno\u015b\u0107 i duszno\u015bci. Objawy psychologiczne obejmuj\u0105 frustracj\u0119, gniew, podejrzliwo\u015b\u0107, stany depresyjne. Mo\u017ce temu towarzyszy\u0107 nadmierne u\u017cywanie \u015brodk\u00f3w uspokajaj\u0105cych, nasennych i pokrewnych (Freudenberger, Richelson 1974).<\/p>\n

Freudenberger sformu\u0142owa\u0142 opis wypalenia g\u0142\u00f3wnie na podstawie obserwacji pracownik\u00f3w i wolontariuszy nowojorskiego o\u015brodka dla m\u0142odocianych narkoman\u00f3w. Z kolei Christina Maslach z Uniwersytetu w Berkeley, wraz ze wsp\u00f3\u0142pracownikami obj\u0119\u0142a badaniami pracownik\u00f3w opieki spo\u0142ecznej, personel opieki psychiatrycznej, prawnik\u00f3w udzielaj\u0105cych pomocy prawnej ubogim, pracownik\u00f3w wi\u0119ziennictwa itp. To znamienne, \u017ce poj\u0119cie wypalenia zrodzi\u0142o si\u0119 w wyniku bada\u0144 grup profesjonalist\u00f3w, kt\u00f3rych praca polega na pomaganiu. Jak si\u0119 okazuje, w ich \u015brodowisku zjawisko to by\u0142o najbardziej wyraziste i naj\u0142atwiej rozpoznawalne.\u00a0 Z czasem jednak, zar\u00f3wno badania w\u0142asne Maslach, jak i prowadzone na ca\u0142ym \u015bwiecie wykaza\u0142y, \u017ce syndrom wypalenia dotyczy nie tylko tych, kt\u00f3rzy \u015bwiadcz\u0105 pomoc zawodowo, ale tak\u017ce os\u00f3b udzielaj\u0105cych jej nieformalnie (d\u0142ugotrwale), np. w kontek\u015bcie opieki nad chorymi cz\u0142onkami rodziny. Co wi\u0119cej, wyst\u0119puje ono tak\u017ce w zawodach wprawdzie niezwi\u0105zanych bezpo\u015brednio z pomaganiem, lecz kt\u00f3rych sta\u0142ym elementem s\u0105 liczne kontakty z lud\u017ami, intensywna komunikacja, konflikty i stres zwi\u0105zany z relacjami interpersonalnymi. Dotyka wi\u0119c ono nauczycieli, trener\u00f3w grupowych i szkoleniowc\u00f3w, konsultant\u00f3w, mediator\u00f3w, negocjator\u00f3w, coach\u00f3w, mened\u017cer\u00f3w zespo\u0142\u00f3w, sprzedawc\u00f3w, osoby pe\u0142ni\u0105ce funkcje kierownicze itd.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Maslach podkre\u015bla, \u017ce w przypadku personelu medycznego, psycholog\u00f3w, terapeut\u00f3w itp. pojawia si\u0119 wyd\u0142u\u017cone poczucie bezsilno\u015bci, bezradno\u015bci i braku sensu wykonywanej pracy, zoboj\u0119tnienie, zniecierpliwienie oraz tendencja do cynizmu i depersonalizacji pacjent\u00f3w \/ klient\u00f3w \/ podopiecznych \/. S\u0105 oni wtedy traktowani w ch\u0142odny, czasem szorstki spos\u00f3b, raczej jako „przypadki”, rodzaje problemu czy zaburzenia, ni\u017c cierpi\u0105cy ludzie. Z jednej strony takie zwi\u0119kszenie dystansu do pacjent\u00f3w lub podopiecznych i ich problem\u00f3w jest zrozumia\u0142e jako spos\u00f3b radzenia sobie z codziennym borykaniem si\u0119 z ludzkim cierpieniem i obci\u0105\u017caj\u0105cymi emocjonalnie relacjami pomagania, a w wielu sytuacjach mo\u017cna je nawet uzna\u0107 za niezb\u0119dne. Z drugiej jednak, je\u015bli oboj\u0119tno\u015b\u0107 zamienia si\u0119 w sta\u0142y element funkcjonowania osoby pomagaj\u0105cej, jej praca mo\u017ce przybiera\u0107 coraz bardziej „s\u0142u\u017cbowy” charakter, skoncentrowany na formalnych ramach, procedurach i technikach, a nie na osobie wspomaganej. To za\u015b prowadzi wprawdzie do sprawno\u015bci technicznej i wiedzy eksperckiej, ale znacznie os\u0142abia lub w og\u00f3le wyklucza wspieraj\u0105cy i transformuj\u0105cy wp\u0142yw samej relacji.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

——————–<\/span><\/p>\n

Na zdj\u0119ciu powy\u017cej Christina Maslach, ekspertka w dziedzinie wypalenia zawodowego i Philip Zimbardo. S\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwem od 1972 r. Rok wcze\u015bniej Zimbardo przeprowadza\u0142 s\u0142ynny „eksperyment wi\u0119zienny” na Uniwersytecie Stanforda. Przerwa\u0142 go w wyniku eskalacji patologicznych postaw i zachowa\u0144 uczestnik\u00f3w, zar\u00f3wno wyst\u0119puj\u0105cych w roli stra\u017cnik\u00f3w, jak i wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ale to w\u0142a\u015bnie Christina nak\u0142oni\u0142a go do tej decyzji. Jej dziadkowie ze strony ojca byli emigrantami z Polski, kt\u00f3rzy osiedlili si\u0119 w San Francisco. Jej ojciec, George J. Maslach, urodzony ju\u017c w USA, by\u0142 zas\u0142u\u017conym specjalist\u0105 w dziedzinie in\u017cynierii samolotowej i radarowej, zwi\u0105zany z Massachusetts Institute of Technology i z Uniwersity of California w Berkeley, gdzie obok prac naukowo-badawczych pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce funkcje administracyjne.<\/span><\/p>\n

——————–<\/span><\/p>\n

Sam wielokrotnie by\u0142em<\/span> \u015b<\/span>wiadkiem tego zjawiska w pracy r\u00f3\u017cnych zespo\u0142\u00f3w terapeutycznych. Jako m\u0142ody psychoterapeuta nie rozumia\u0142em zachowania starszych koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy podczas zebra\u0144 klinicznych cz\u0119sto omawiali przypadki swoich pacjent\u00f3w w spos\u00f3b bezosobowy, przedmiotowy, jako kategorie psychopatologii, niekiedy prze\u015bmiewczy (cynizm, o kt\u00f3rym pisze Maslach). Bardzo si\u0119 wtedy oburza\u0142em. Dzisiaj wiem, \u017ce by\u0142 to spos\u00f3b radzenia sobie z w\u0142asnymi kryzysami zwi\u0105zanymi z wypaleniem zawodowym po latach pracy i zwi\u0105zanym z ni\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142ym stresie. Oczywi\u015bcie lepiej znale\u017a\u0107 bardziej konstruktywny spos\u00f3b odreagowania napi\u0119\u0107 i frustracji (wi\u0119cej o tym w nast\u0119pnych wpisach).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Przewlek\u0142y stres a syndrom wypalenia<\/strong><\/p>\n

Kr\u00f3tkotrwa\u0142e reakcje stresowe s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym elementem ludzkiego \u017cycia i niezb\u0119dnym fizjologicznym „wyposa\u017ceniem” potrzebnym do przetrwania.\u00a0 Maj\u0105 one wr\u0119cz pozytywny wp\u0142yw na organizm, mobilizuj\u0105c go do dzia\u0142ania, dodaj\u0105c energii, podnosz\u0105c wydajno\u015b\u0107. Czym innym jest jednak stres przewlek\u0142y, gdy naturalne rytmy psychobiologiczne pozostaj\u0105 permanentnie zak\u0142\u00f3cone, a organizm przez d\u0142ugi czas\u00a0 musi czerpa\u0107 ze swoich rezerw bez mo\u017cliwo\u015bci przej\u015bcia w pe\u0142en tryb odpr\u0119\u017cenia i regeneracji. Wtedy hormony stresu, kt\u00f3re s\u0105 dobroczynne w kr\u00f3tkim czasie, zamieniaj\u0105 si\u0119 w neurotoksyny o wyd\u0142u\u017conym dzia\u0142aniu. Na przyk\u0142ad adrenalina rozregulowuje w takich przypadkach uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia i prac\u0119 serca, przyczynia si\u0119 do k\u0142opot\u00f3w ze snem, a nadmiar kortyzolu os\u0142abia uk\u0142ad immunologiczny. Kortyzol jest r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialny za \u015bmier\u0107 kom\u00f3rek m\u00f3zgowych, g\u0142\u00f3wnie w hipokampie, kt\u00f3ry pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w procesach pami\u0119ci i uczenia si\u0119, ale tak\u017ce w neurogenezie (produkcji nowych neuron\u00f3w). Im wi\u0119ksza neurogeneza, tym bardziej odnawia si\u0119 i usprawnia m\u00f3zg, co przek\u0142ada si\u0119 na og\u00f3lny stan zdrowia psychofizycznego, w tym na poziom radzenia sobie ze stresem. Dzi\u015b wiadomo, \u017ce m\u00f3zg (g\u0142\u00f3wnie w\u0142a\u015bnie w hipokampie) zachowuje zdolno\u015b\u0107 tworzenia nowych kom\u00f3rek m\u00f3zgowych przez ca\u0142e \u017cycie (Cortright, 2017). Potrzebuje jednak do tego odpowiednich warunk\u00f3w, kt\u00f3rych przewlek\u0142y stres jest ca\u0142kowitym przeciwie\u0144stwem.\u00a0 Os\u0142abienie przy tym pracy hipokampa ogranicza m.in. odporno\u015b\u0107 na stres, co zwrotnie wp\u0142ywa negatywnie na hipokamp i b\u0142\u0119dne ko\u0142o si\u0119 zamyka.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Profesor psychologii z California Institute of Integral Studies, Brant Cortright, zwraca uwag\u0119, \u017ce mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o trzech rodzajach stresu, odpowiadaj\u0105cych tr\u00f3jdzielnej budowie ludzkiego m\u00f3zgu:<\/p>\n

    \n
  1. Pie\u0144 m\u00f3zgu, najstarsza ewolucyjnie cz\u0119\u015b\u0107 zwana czasem „gadzim m\u00f3zgiem”, odpowiada za stres zwi\u0105zany z przetrwaniem. Natychmiastowa reakcja „walcz albo uciekaj” jest nieoceniona, gdy b\u0119d\u0105c na \u015brodku przej\u015bcia dla pieszych zauwa\u017camy nagle szybko zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 ambulans na sygnale, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie wy\u0142oni\u0142 si\u0119 zza zakr\u0119tu. I chocia\u017c odczuwamy wtedy skok t\u0119tna i mobilizacj\u0119 ca\u0142ego organizmu, to po drugiej stronie przej\u015bcia, gdzie znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w mgnieniu oka, zagro\u017cenie ju\u017c nie istnieje. Funkcje organizmu stopniowo wracaj\u0105 do normy, emocje opadaj\u0105 i wracamy do zwyk\u0142ego trybu dzia\u0142ania.<\/li>\n<\/ol>\n

    \"\"<\/p>\n

      \n
    1. U naczelnych wyst\u0119puje tak\u017ce stres spo\u0142eczny, kt\u00f3rym steruje uk\u0142ad limbiczny. Ma\u0142py znajduj\u0105ce si\u0119 na dole hierarchii w stadzie najbardziej s\u0105 na niego nara\u017cone, jednak dzi\u0119ki odpowiednim zachowaniom (np. wycofaniu si\u0119 w por\u0119 z konfrontacji, gestom uleg\u0142o\u015bci itp.) s\u0105 w stanie regulowa\u0107 jego poziom. W \u015bwiecie ludzkim jest to oczywi\u015bcie bardziej z\u0142o\u017cone, ale i tutaj, gdy np. jednostka rozwi\u0105zuje konflikt ze wsp\u00f3\u0142pracownikiem, wycofuje si\u0119 z niepotrzebnej rywalizacji lub doprowadza do konstruktywnej konfrontacji (reakcje „walcz albo uciekaj”), organizm do\u015b\u0107 \u0142atwo odzyskuje homeostaz\u0119.<\/li>\n<\/ol>\n

      \"\"<\/p>\n

        \n
      1. Trzeci rodzaj stresu ma charakter psychologiczny i jest zwi\u0105zany z aktywno\u015bci\u0105 kory m\u00f3zgowej. Zdolno\u015b\u0107 do abstrakcyjnego my\u015blenia, interpretacji, nadawania znacze\u0144, analizowania przesz\u0142o\u015bci, przewidywania przysz\u0142o\u015bci, tworzenia poczucia Ja, samooceny itd. – wszystko to daje cz\u0142owiekowi mo\u017cliwo\u015bci nieosi\u0105galne dla zwierz\u0105t. Z drugiej jednak strony staje si\u0119 w\u0142a\u015bnie \u017ar\u00f3d\u0142em stresu psychologicznego, kt\u00f3ry \u0142atwo przybiera posta\u0107 chroniczn\u0105. Jak powiada Cortright, raczej nie grozi nam, \u017ce po wyj\u015bciu z centrum handlowego napotkamy szar\u017cuj\u0105cego lwa, ale stale do\u015bwiadczamy napa\u015bci na spos\u00f3b spostrzegania siebie. Jeste\u015bmy oceniani jako osoby od dziecka (zdolny-niezdolny, grzeczna-niegrzeczna itd.), a potem przez wszystkie stopnie edukacji, w pracy, w rodzinie. Obecna walka o „polubienia” na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych, to opr\u00f3cz wzgl\u0119d\u00f3w komercyjnych przed\u0142u\u017cenie tego samego mechanizmu („lubi\u0105 mnie, wi\u0119c jestem”). W ten spos\u00f3b \u015bwiat interpersonalny staje si\u0119 trwa\u0142ym \u017ar\u00f3d\u0142em stresu.<\/li>\n<\/ol>\n

        Cortright podkre\u015bla, \u017ce ludzki m\u00f3zg ewoluowa\u0142 w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala do\u015b\u0107 dobrze radzi\u0107 sobie z dwoma pierwszymi rodzajami stresu. Jednak nasi dawni przodkowie nie musieli martwi\u0107 si\u0119 o p\u0142acenie rachunk\u00f3w, nie stawali do oceny okresowej pracownika, nie zaci\u0105gali kredyt\u00f3w na 20 czy 30 lat, nie grozi\u0142o im zwolnienie z pracy, a problem wysoko\u015bci emerytury w og\u00f3le nie istnia\u0142. \u00a0Nie podlegali r\u00f3wnie\u017c presji ocen wywieranej np. przez polityk\u0119 historyczn\u0105 autorstwa wp\u0142ywowych \u015brodowisk (tak\u017ce w skali globalnej), przez przeciwnik\u00f3w ideologicznych, frakcje polityczne czy media z ca\u0142ym ich technologicznym zapleczem. Wszystko to wywiera pot\u0119\u017cny wp\u0142yw na poczucie to\u017csamo\u015bci oraz w\u0142asnej warto\u015bci grup i jednostek w skali nigdy wcze\u015bniej niespotykanej. Przed tego typu stresorami nie ma dzisiaj ucieczki dla przeci\u0119tnego obywatela.<\/p>\n

        \"\"<\/p>\n

        W przypadku profesjonalnej pomocy, opr\u00f3cz du\u017cej ilo\u015bci wymagaj\u0105cych relacji interpersonalnych (stres spo\u0142eczny) to w\u0142a\u015bnie stres psychologiczny stanowi powa\u017cne obci\u0105\u017cenie i jest nasilany przez wiele czynnik\u00f3w. Udzielaj\u0105c superwizji psychoterapeutom (ale tak\u017ce coachom i trenerom) wielokrotnie jestem \u015bwiadkiem negatywnych emocji towarzysz\u0105cych niskiej samoocenie superwizant\u00f3w, borykaj\u0105cych si\u0119 z poczuciem braku swoich kompetencji (nawet mimo licznych szkole\u0144 i wieloletniej praktyki), z w\u0105tpliwo\u015bciami dotycz\u0105cymi w\u0142asnej skuteczno\u015bci, rozpami\u0119tuj\u0105cych „b\u0142\u0119dy i pora\u017cki” i tworz\u0105cych czarne scenariusze na przysz\u0142o\u015b\u0107. Frustracja wynika r\u00f3wnie\u017c z faktu, \u017ce terapeuci i im podobni najcz\u0119\u015bciej nie maj\u0105 informacji o dalszych efektach ich pracy. Z tego powodu brakuje potwierdzenia jej znaczenia dla os\u00f3b wspieranych, a udzielaj\u0105cy wsparcia cz\u0119sto s\u0105 sk\u0142onni uwa\u017ca\u0107, \u017ce w gruncie rzeczy nie pomogli lub niewystarczaj\u0105co pomogli. Kiedy dochodz\u0105 do tego „trudne przypadki” w bie\u017c\u0105cej pracy, relacje przeniesieniowe, a niekiedy dodatkowo jawne lub ukryte konflikty w zespo\u0142ach terapeutycznych b\u0105d\u017a pokrewnych (stres spo\u0142eczny), gdy sytuacja taka utrzymuje si\u0119 zbyt d\u0142ugo, \u015bwiadcz\u0105cy pomoc znajduj\u0105 si\u0119 na r\u00f3wni pochy\u0142ej prowadz\u0105cej do wypalenia. Z takimi wyzwaniami opr\u00f3cz psychoterapeut\u00f3w i psycholog\u00f3w mierz\u0105 si\u0119 coachowie, lekarze i w og\u00f3le personel medyczny, ale tak\u017ce mened\u017cerowie, prawnicy, urz\u0119dnicy, liderzy i inni. Jest to zwi\u0105zane z tym, \u017ce obecnie niezale\u017cnie od profesji (cho\u0107 w niekt\u00f3rych spo\u015br\u00f3d nich ten czynnik jest bardziej, a w innych mniej nasilony, ale jednak zawsze obecny), kontakty z lud\u017ami, interakcje, porozumiewanie si\u0119, konieczno\u015b\u0107 radzenia sobie z konfliktami, kryzysami, i to cz\u0119sto pod du\u017c\u0105 presj\u0105 czasu, s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym elementem aktywno\u015bci zawodowej.<\/p>\n

        Podsumowuj\u0105c, syndrom wypalenia jest zale\u017cny od czynnik\u00f3w indywidualnych oraz strukturalno-organizacyjnych, obecnie tak\u017ce w skali \u015bwiatowej. O ile w przypadku tych drugich niewiele mo\u017cemy zrobi\u0107, to w kwestii np. styl\u00f3w radzenia sobie ze stresem, sposob\u00f3w motywowania siebie do pracy, dostrzegania i redukowania zwiastun\u00f3w wypalenia mo\u017cemy mie\u0107 o wiele wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119. Tym zagadnieniom b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cona druga cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142u.<\/p>\n

        (Niniejszy wpis to zmodyfikowana i zaktualizowana wersja artyku\u0142u, kt\u00f3ry pod tym samym tytu\u0142em zosta\u0142 opublikowany w 2019 r. w czasopi\u015bmie Remedium<\/em>.)<\/p>\n

        Bibliografia<\/strong><\/p>\n

        Cortright B. (2017). Neurogeneza – regeneracja m\u00f3zgu<\/em>. Bia\u0142ystok: Wyd. Vital.<\/p>\n

        Freudenberger H., Richelson G. (1974). Burnout:<\/em> The High Cost of High Achievement<\/em>. New York: Knopf Doubleday Publishing Group.<\/p>\n

        Maslach Ch. (2015). Burnout: The Cost of Caring<\/em>. Los Altos: Malor Books.<\/p>\n

         <\/p>\n

         <\/p>\n

        <\/a> <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        \u00a0Kiedy pr\u00f3buj\u0119 opisa\u0107 komu\u015b, czego do\u015bwiadczam, por\u00f3wnuj\u0119 siebie do czajnika. Stoj\u0119 na ogniu, tak jak czajnik, w kt\u00f3rym gotuje si\u0119 woda – usilnie si\u0119 staraj\u0105c, by podo\u0142a\u0107 problemom i dobrze wykonywa\u0107 prac\u0119. Ale po latach woda si\u0119 wygotowa\u0142a, a ja nadal stoj\u0119 na ogniu – wypalony czajnik, kt\u00f3remu grozi p\u0119kni\u0119cie – Carol B., pracownica spo\u0142eczna…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":783,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[193],"tags":[198,197,195,196,194],"class_list":["post-774","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdrowie-psychiczne","tag-rodzaje-stresu","tag-stres-a-neurogeneza","tag-stres-przewlekly","tag-wypalenie-w-profesjonalnej-pomocy","tag-wypalenie-zawodowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=774"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":785,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774\/revisions\/785"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}