{"id":730,"date":"2021-01-22T14:12:33","date_gmt":"2021-01-22T14:12:33","guid":{"rendered":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/?p=730"},"modified":"2022-08-18T10:30:59","modified_gmt":"2022-08-18T10:30:59","slug":"mozaika-wspolczesnego-nlp-i-nlpt-relacja-z-konferencji-7-11-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/mozaika-wspolczesnego-nlp-i-nlpt-relacja-z-konferencji-7-11-2020\/","title":{"rendered":"Mozaika wsp\u00f3\u0142czesnego NLP i NLPt &#8211; relacja z konferencji 7.11.2020"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\">Powy\u017cej kompilacja zdj\u0119\u0107 z konferencji i zebra\u0144 roboczych EANLPt<\/p>\n<p>Mimo sytuacji sanitarnej na \u015bwiecie, dzi\u0119ki obecnym mo\u017cliwo\u015bciom telekomunikacyjnym, 7.11.2020 odby\u0142a si\u0119 kolejna konferencja naukowa Europejskiego Stowarzyszenia Neuro-Lingwistycznej Psychoterapii (EANLPt). Jej tytu\u0142, &#8222;Praktyka i badania naukowe&#8221;, trafnie streszcza r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zagadnie\u0144 poruszanych podczas poszczeg\u00f3lnych prezentacji.<\/p>\n<p>Gospodarzem relacjonowanej konferencji by\u0142o tym razem Polskie Stowarzyszenie NLPt. Planowali\u015bmy go\u015bci\u0107 jego uczestnik\u00f3w fizycznie w Warszawie, co z powodu aktualnych przepis\u00f3w okaza\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe. Pe\u0142nili\u015bmy wi\u0119c honory gospodarzy w trybie online. M.in. zorganizowali\u015bmy wirtualny spacer po Warszawie dla zainteresowanych uczestnik\u00f3w, kt\u00f3ry po cz\u0119\u015bci by\u0142 jednak spacerem rzeczywistym. Zatrudniona przez nas przewodniczka transmitowa\u0142a bowiem na \u017cywo swoj\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 przez \u015ar\u00f3dmie\u015bcie do Starego Miasta, opowiadaj\u0105c po drodze ciekawostki oraz odpowiadaj\u0105c na pytania dotycz\u0105ce mijanych teren\u00f3w i zabytk\u00f3w. Nawet dla polskich uczestnik\u00f3w ten spacer by\u0142 interesuj\u0105cy, a c\u00f3\u017c dopiero m\u00f3wi\u0107 o kole\u017cankach i kolegach z innych kraj\u00f3w.<\/p>\n<p>Niezale\u017cnie od zm\u0119czenia spowodowanego ca\u0142ym dniem sp\u0119dzonym przed ekranem monitora, konferencja dostarczy\u0142a wielu interesuj\u0105cych informacji i cennych inspiracji. Co wi\u0119cej, dzi\u0119ki zdalnej formie kontaktu wzi\u0119li w niej udzia\u0142 przedstawiciele tak\u017ce z odleg\u0142ych rejon\u00f3w \u015bwiata, jak np. USA, Indie, Japonia czy Mozambik. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wymiany do\u015bwiadcze\u0144 i dyskusji z adeptami NLP i NLPt w zakresie r\u00f3\u017cnych ich specjalno\u015bci by\u0142o nie tylko wspania\u0142\u0105 &#8222;uczt\u0105 intelektualn\u0105&#8221;, ale tak\u017ce pot\u0119\u017cn\u0105 dawk\u0105 wsparcia i poczucia wsp\u00f3lnoty z profesjonalistami r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, co jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w dobie izolacji i osamotnienia, dotykaj\u0105cych obecnie tak\u017ce psychoterapeut\u00f3w, coach\u00f3w i innych specjalist\u00f3w w dziedzinie pomagania. Konferencja sta\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c swego rodzaju oaz\u0105 normalno\u015bci, konstruktywnego dzielenia si\u0119 dorobkiem oraz rozwoju zawodowego w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym wydaj\u0105 si\u0119 dominowa\u0107, a nawet zaostrza\u0107 konflikty i destrukcja. Uczestnicy powtarzali nie raz, \u017ce podczas konferencji tego dnia zagro\u017cenie wirusem, stres zwi\u0105zany z re\u017cimem sanitarnym, niepokoje spo\u0142eczne itp. zesz\u0142y na bardzo odleg\u0142y plan, a na pierwszy wysun\u0119\u0142y si\u0119 elektryzuj\u0105ce tematy konferencji.<\/p>\n<p>Obejmowa\u0142y one zar\u00f3wno zagadnienia konkretne i praktyczne, jak te\u017c bardziej og\u00f3lne i uniwersalne. Nie spos\u00f3b om\u00f3wi\u0107 tutaj je wszystkie, dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wymieni\u0119 tylko pokr\u00f3tce, a nieco wi\u0119cej uwagi po\u015bwi\u0119c\u0119 w tym wpisie jednemu wyst\u0105pieniu, kt\u00f3rego tematyka by\u0142a nietypowa jak na konferencj\u0119 NLPt, cho\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie bardzo istotna. B\u0119dzie to dobra ilustracja rozpi\u0119to\u015bci tematycznej programu i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci specjalizacji prelegent\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Kreatywna praktyka<\/strong><\/p>\n<p>Konferencj\u0119 otworzy\u0142a prezentacja Dana Florina St\u0103nescu z Rumunii, pt. &#8222;<strong>Praca z symbolami<\/strong> &#8211; odmienny spos\u00f3b uzewn\u0119trznienia subiektywnej rzeczywisto\u015bci&#8221;. Okre\u015blenie &#8222;odmienny spos\u00f3b&#8221; odnosi si\u0119 do alternatywnej metody w stosunku do najbardziej rozpowszechnionej w \u015brodowisku NLP i NLPt pracy z klockami np. podczas ustalania celu, czy rozwi\u0105zywania problem\u00f3w.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-732\" src=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/images.jpg\" alt=\"\" width=\"249\" height=\"203\" \/><\/p>\n<p>Klocki s\u0142u\u017c\u0105 do przekroczenia stereotypowych opis\u00f3w werbalnych dotycz\u0105cych danego tematu oraz powrotowi do bardziej pierwotnego (zamiast j\u0119zyka m\u00f3wionego) sposobu przetwarzania danych i do\u015bwiadcze\u0144. Z klock\u00f3w da si\u0119 zbudowa\u0107 i przebudowa\u0107 wszystko, co chcemy. Operujemy wtedy przestrzeni\u0105, kszta\u0142tami, kolorami, wielko\u015bciami itd., anga\u017cuj\u0105c przy tym bezpo\u015brednio nasze zmys\u0142y (pierwotny system poznawczy), a nie tylko abstrakcyjne poj\u0119cia i schematy j\u0119zykowe (wt\u00f3rny system poznawczy).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-733\" src=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1387273_ecommfullsize.jpg\" alt=\"\" width=\"646\" height=\"332\" srcset=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1387273_ecommfullsize.jpg 646w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/1387273_ecommfullsize-300x154.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><\/p>\n<p>Dan stosuje w sytuacjach pomagania symboliczne figurki zamiast klock\u00f3w &#8211; ludziki, zwierz\u0105tka itp. Jego zdaniem pozwalaj\u0105 one \u0142atwiej ni\u017c klocki\u00a0 przedstawia\u0107 poszczeg\u00f3lne aspekty problemu w formie personifikacji, ods\u0142ania\u0107 ich zwi\u0105zki relacyjne, a nast\u0119pnie odkrywa\u0107 mo\u017cliwe rozwi\u0105zania w bardziej sfabularyzowanej, udramatyzowanej i dynamicznej formie. Jego zdaniem taka praca nie ogranicza si\u0119 tylko do rozwi\u0105zywania problem\u00f3w w kontaktach mi\u0119dzyludzkich, ale wspomniane personifikacje doskonale spe\u0142niaj\u0105 swoje zadanie tak\u017ce jako symboliczne przedstawienia np. &#8222;cz\u0119\u015bci nie\u015bwiadomo\u015bci&#8221;, stron konflikt\u00f3w wewn\u0119trznych, zr\u00f3\u017cnicowanych r\u00f3l, jakie pe\u0142ni\u0105 ludzie, warto\u015bci itd. Z jego do\u015bwiadcze\u0144 wynika, \u017ce nie ma ogranicze\u0144 co do potencjalnych zastosowa\u0144 tej metody, niezale\u017cnie od wieku os\u00f3b, z kt\u00f3rymi si\u0119 pracuje oraz od rodzaju zg\u0142aszanego tematu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-734\" src=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/safa697004_1-700x178.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"178\" srcset=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/safa697004_1-700x178.jpg 700w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/safa697004_1-300x76.jpg 300w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/safa697004_1-768x196.jpg 768w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/safa697004_1-800x204.jpg 800w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/safa697004_1.jpg 1500w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/p>\n<p>Z kolei Aleksandra Ku\u0161i\u0107 z Chorwacji zaprezentowa\u0142a pilota\u017cowy <strong>projekt wprowadzenia NLP do przedszkoli<\/strong>. Autorka jest pedagogiem i certyfikowan\u0105 psychoterapeutk\u0105 NLPt, pracuje w Zagrzebiu jako wychowawczyni w przedszkolu. Jej celem jest realizacja warsztat\u00f3w NLP dla dzieci, rodzic\u00f3w i wychowawc\u00f3w jako sta\u0142ego praktycznego elementu uzupe\u0142niaj\u0105cego m.in. formalne wykszta\u0142cenie personelu przedszkoli. Natomiast dzieci i rodzice b\u0119d\u0105 mogli pozna\u0107 podstawowe zasady i narz\u0119dzia skutecznego porozumiewania si\u0119, rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, kreatywnego my\u015blenia itd. Pierwsze takie programy ju\u017c zosta\u0142y przeprowadzone. Na pytanie, w jaki spos\u00f3b dzieci odbieraj\u0105 zaj\u0119cia i przyswajaj\u0105 podstawy NLP, autorka odpowiedzia\u0142a, \u017ce z du\u017cym zainteresowaniem i \u0142atwo\u015bci\u0105. A nawet \u0142atwiej, ni\u017c doro\u015bli, poniewa\u017c wyobra\u017ania, \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i otwarto\u015b\u0107 umys\u0142owa pozwalaj\u0105 im opanowywa\u0107 nowe sposoby radzenia sobie bez ograniczaj\u0105cych przekona\u0144, stereotyp\u00f3w i nastawie\u0144, \u00a0jakimi s\u0105 obci\u0105\u017ceni rodzice i personel przedszkolny. Fantastycznie! \u017byczymy, by pomys\u0142 Aleksandry zosta\u0142 szerzej wprowadzony w \u017cycie, bo potrzeby spo\u0142eczne w tym wzgl\u0119dzie s\u0105 olbrzymie.<\/p>\n<p>Nie zabrak\u0142o tak\u017ce interesuj\u0105cych <strong>studi\u00f3w przypadk\u00f3w zastosowania NLPt<\/strong>. Dana Dumitru z Rumunii przedstawi\u0142a przypadek \u0142\u0105czonej psychoterapii indywidualnej z terapi\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105, prowadzonej przez sam\u0105 siebie. Intryguj\u0105ce by\u0142o, w jaki spos\u00f3b zdo\u0142a\u0142a zachowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe granice pomi\u0119dzy rolami terapeutki indywidualnej dla obojga partner\u00f3w, oraz prowadz\u0105cej dla nich wsp\u00f3lne sesje. Pad\u0142y tak\u017ce pytania, jaki mia\u0142o to wp\u0142yw na proces zmian, relacje &#8222;tr\u00f3jstronne&#8221; itd. Powszechnie zaleca si\u0119, by terapeuta prowadz\u0105cy sesje dla pary nie podejmowa\u0142 pracy indywidualnej z tymi samymi osobami, a kiedy spotyka si\u0119 indywidualnie z jednym z nich, to drugie powinien skierowa\u0107 do innego terapeuty. Dana wyja\u015bni\u0142a, \u017ce kluczowe by\u0142o doprecyzowanie kontraktu terapeutycznego na pocz\u0105tku, okre\u015blenie zasad dyskrecji oraz czasowe oddzielenie od siebie terapii indywidualnej od terapii pary. To znaczy, \u00a0\u017ce sesje indywidualne odbywa\u0142y si\u0119 po zako\u0144czonym cyklu sesji dla pary (i\/lub odwrotnie). Nie by\u0142y one natomiast przeplatane. W przypadku jakichkolwiek zastrze\u017ce\u0144, niesp\u00f3jnych reakcji kt\u00f3rego\u015b z uczestnik\u00f3w tego przedsi\u0119wzi\u0119cia, czy konflikt\u00f3w zaistnia\u0142ych w trakcie procesu, niezb\u0119dne by\u0142oby ponowne ustalenie kontraktu i by\u0107 mo\u017ce reorganizacja sposobu pracy (ze znalezieniem innych terapeut\u00f3w w\u0142\u0105cznie). Ostatecznie jednak terapia pary pomog\u0142a m.in. rozwin\u0105\u0107 nowe wzorce komunikowania si\u0119 partner\u00f3w, pog\u0142\u0119bi\u0107 wzajemne zrozumienie i podj\u0105\u0107 wsp\u00f3lne dzia\u0142ania w celu piel\u0119gnowania ich wi\u0119zi. Natomiast sesje indywidualne s\u0142u\u017cy\u0142y przepracowaniu osobistych deficyt\u00f3w, traum i ogranicze\u0144, kt\u00f3re partnerzy automatycznie wnosili do swojej relacji. \u00a0W ka\u017cdym razie po 1,5 roku \u0142\u0105czonej w ten spos\u00f3b terapii, para zrealizowa\u0142a swoje cele, rozwi\u0105za\u0142a kluczowe problemy i otworzy\u0142a nowy rozdzia\u0142 swojego bardziej dojrza\u0142ego zwi\u0105zku.<\/p>\n<p>Nast\u0119pnie Claudine Marchand ze Szwajcarii opisa\u0142a dwa poruszaj\u0105ce przypadki wieloletniej psychoterapii pacjentek transp\u0142ciowych. Zanim Claudine sta\u0142a si\u0119 psychoterapeutk\u0105 NLPt, przez 16 lat zajmowa\u0142a si\u0119 badaniami w obszarze neuronauki, co daje jej dodatkowe zaplecze w jej praktyce terapeutycznej. W swojej prezentacji przybli\u017cy\u0142a skal\u0119 wyzwa\u0144, z jakimi boryka\u0142y si\u0119 omawiane przez ni\u0105 pacjentki &#8211; od problem\u00f3w w relacjach z otoczeniem (w tym ze swoj\u0105 rodzin\u0105), po trudno\u015bci emocjonalne, kryzysy i przemiany na poziomie to\u017csamo\u015bci. To bardzo potrzebna wiedza, poniewa\u017c media zajmuj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie konfliktami spo\u0142ecznymi wok\u00f3\u0142 praw mniejszo\u015bci seksualnych, ale w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w pomijaj\u0105 indywidualne do\u015bwiadczenia i problemy psychologiczne przedstawicieli tych grup. A to w\u0142a\u015bnie konkretne przypadki i osobiste historie (cho\u0107by anonimowe) pozwalaj\u0105 &#8211; poza materi\u0105 spor\u00f3w &#8211; ujrze\u0107 ludzi i ich dramaty. Zapewne nie rozwi\u0105\u017ce to rozbie\u017cno\u015bci zda\u0144, ale mo\u017ce pom\u00f3c w lepszym zrozumieniu z\u0142o\u017cono\u015bci problem\u00f3w os\u00f3b transp\u0142ciowych. Prezentacja Claudine niejako wype\u0142ni\u0142a t\u0119 luk\u0119, przynajmniej dla uczestnik\u00f3w konferencji.<\/p>\n<p><strong>Temat bada\u0144 naukowych w NLP i NLPt<\/strong> zosta\u0142 podj\u0119ty m.in. przez Tamar\u0119 Andreas z USA i Catalina Zahari\u0119 z Rumunii, prezesa EANLPt. Tamara zaprezentowa\u0142a badania dotycz\u0105ce skuteczno\u015bci Core Transformations, metody opracowanej przez Conirae Andreas. To bardzo rozbudowany system sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 10 podstawowych etap\u00f3w i integruj\u0105cy wiele modeli NLP. Wi\u0119cej na ten temat zainteresowani znajd\u0105 we wprowadzeniu nagranym przez Tamar\u0119:<\/p>\n<div class=\"entry-content-asset videofit\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"Introduction to Core Transformation with Tamara Andreas 2019\" width=\"720\" height=\"405\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Xg-On46YcHc?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p>Ksi\u0105\u017cka Connirae i Tamary Andreas pt. &#8222;Core Transformation&#8221; ukaza\u0142a si\u0119 w Polsce nak\u0142adem wydawnictwa Pro-neo (2009 r.) jako &#8222;Fundamentalna przemiana&#8221;, nak\u0142ad zosta\u0142 jednak dawno wyczerpany.<\/p>\n<p>Wyst\u0105pienie Catalina Zaharii dotyczy\u0142o bardziej rozleg\u0142ych zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych bada\u0144 naukowych odnosz\u0105cych si\u0119 do tak z\u0142o\u017conych proces\u00f3w, jak zmiany poznawcze, behawioralne, relacyjne itp. oraz ich rzeczywistych przyczyn i powi\u0105za\u0144 w sytuacjach pomagania. Catalin od lat wsp\u00f3\u0142pracuje z Uniwersytetem im. Zygmunta Freuda w Wiedniu, gdzie czerpie wiele inspiracji metodologicznych, m.in. od czo\u0142owego specjalisty w tej dziedzinie, Omara Gelo. Catalin zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 m.in. na fakt, \u017ce dotychczasowe systemy bada\u0144 mierz\u0105cych np. skuteczno\u015b\u0107 danej techniki pomija\u0142y wp\u0142yw relacji pomagaj\u0105cy-wspomagany. Jego zdaniem wa\u017cne jest, aby bada\u0107 tak\u017ce w jaki spos\u00f3b i w jakim stopniu pacjenci w terapii czy klienci w coachingu powoduj\u0105 zmiany u \u015bwiadcz\u0105cych tego typu us\u0142ugi, oraz jak nast\u0119pnie w zwrotny spos\u00f3b te zmiany u pomagaj\u0105cych wzmacniaj\u0105 zmiany u ich klient\u00f3w. To podej\u015bcie cybernetyczne i systemowe, kt\u00f3re ma bada\u0107 cyrkularne oddzia\u0142ywania mi\u0119dzy pomagaj\u0105cym a wspomaganym.<\/p>\n<p>W takim uj\u0119ciu psychoterapia czy coaching s\u0105 traktowane w odmienny spos\u00f3b, ni\u017c zazwyczaj. W odniesieniu do zmian, jakie one powoduj\u0105, sprawstwo nie jest przypisywane w tym uj\u0119ciu tylko zastosowaniu okre\u015blonej techniki czy procedury, ani te\u017c nie pojedynczej interwencji (czy nawet ich sekwencji), lecz bardziej z\u0142o\u017conemu procesowi, kt\u00f3ry obejmuje wszystko, co wydarza si\u0119 pomi\u0119dzy pomagaj\u0105cym a wspomaganym (w\u0142\u0105cznie ze stosowanymi metodami). Catalin jest dopiero w trakcie opracowywania tej nowej koncepcji bada\u0144. Gdyby jednak kto\u015b by\u0142 zainteresowany pr\u00f3bk\u0105 jego bardziej &#8222;klasycznych&#8221; dokona\u0144 w tym obszarze, mo\u017ce zapozna\u0107 si\u0119 z meta-analiz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 zebranych bada\u0144 nad NLPt, kt\u00f3rej jest on wsp\u00f3\u0142autorem: https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/284727907_Evidence-based_Neuro_Linguistic_Psychotherapy_a_meta-analysis.<\/p>\n<p>I wreszcie docieramy do wyst\u0105pienia, na kt\u00f3re chcia\u0142bym szczeg\u00f3lnie zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, cho\u0107by ze wzgl\u0119du na znaczenie poruszanych w nim zagadnie\u0144 dla aktualnej sytuacji w \u015bwiecie nauki (cho\u0107 nie tylko).<\/p>\n<p><strong>&#8222;Niepos\u0142usze\u0144stwo&#8221; jako warunek rozwoju nauki.<\/strong><\/p>\n<p>Taki prowokuj\u0105cy tytu\u0142 nada\u0142a swojej prezentacji Alexandra Efthimiadou z Grecji. Alexandra jest z wykszta\u0142cenia psyhchologiem, a doktorat w dziedzinie zarz\u0105dzania zasobami ludzkimi uzyska\u0142a na Uniwersytecie Georgia w USA. W swoim dorobku ma udzia\u0142 w wielu projektach realizowanych w obszarze medycyny, edukacji i biznesu. A jednak jej prezentacja skupi\u0142a si\u0119 niejako na powrocie do korzeni nauki zachodniej &#8211; do pocz\u0105tk\u00f3w filozofii greckiej. W VI w. p.n.e., w Jonii dokona\u0142 si\u0119 brzemienny w skutki prze\u0142om my\u015blowy, gdy filozofowie przyrody porzucili dawne sposoby wyja\u015bniania \u015bwiata przez pryzmat mitologii i \u00f3wczesnej religii na rzecz poszukiwania racjonalnie wyt\u0142umaczalnych zasad opisuj\u0105cych wszech\u015bwiat i natur\u0119.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-735\" src=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/375px-Turkey_ancient_region_map_ionia.jpg\" alt=\"\" width=\"375\" height=\"345\" srcset=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/375px-Turkey_ancient_region_map_ionia.jpg 375w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/375px-Turkey_ancient_region_map_ionia-300x276.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 375px) 100vw, 375px\" \/><\/p>\n<p>Jonia to nadbrze\u017cny rejon Grecji (na mapce zaznaczony na \u017c\u00f3\u0142to) wraz z kilkoma pobliskimi wyspami. Najbardziej znane miasta tego regionu to m.in. Efez, Milet, Samos i Smyrna. To w\u0142a\u015bnie tam \u017cyli i tworzyli tacy filozofowie, jak Tales, Anaksymander, Anaksymenes, Anaksagoras i Heraklit. Mieli oni odmienne pomys\u0142y na temat tego, co jest podstawow\u0105 zasad\u0105 wszech\u015bwiata, ale \u0142\u0105czy\u0142o ich podej\u015bcie przyrodoznawcze oraz zastosowanie matematyki, w tym geometrii do opisu swoich teorii. Twierdzenie Talesa uchodzi za jedno z najwa\u017cniejszych w klasycznej geometrii i nadal jest nauczane w szko\u0142ach. Talesowi przypisuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiedz\u0119 in\u017cynieryjn\u0105 i astronomiczn\u0105 (m.in. potrafi\u0142 przewidzie\u0107 za\u0107mienie s\u0142o\u0144ca), a tak\u017ce zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne i dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz pa\u0144stwa, jak np. propagowanie zjednoczenia miast-pa\u0144stw (polis) i utworzenia Federacji Jo\u0144skiej w celu\u00a0 zwi\u0119kszenia mo\u017cliwo\u015bci obronnych przed najazdem perskim.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-736\" src=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Tales-z-Miletu-2.jpg\" alt=\"\" width=\"236\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Tales-z-Miletu-2.jpg 236w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Tales-z-Miletu-2-197x300.jpg 197w\" sizes=\"auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Tales z Miletu (VII\/VI w. p.n.e.)<\/p>\n<table style=\"height: 5px;\" width=\"594\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"138\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Przedstawicielem p\u00f3\u017aniejszej generacji jo\u0144skich filozof\u00f3w przyrody by\u0142 Heraklit z Efezu, kt\u00f3ry odkry\u0142, \u017ce wszech\u015bwiat nie ma trwa\u0142ego charakteru, lecz jest raczej ci\u0105g\u0142ym procesem zmian (&#8222;wszystko p\u0142ynie&#8221;). Oraz, \u017ce w owych przemianach istotn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni gra przeciwie\u0144stw (zimno\/ciep\u0142o, jasno\u015b\u0107\/ciemno\u015b\u0107, rozszerzanie\/kurczenie, ruch\/statyczno\u015b\u0107 itd.).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-737\" src=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/heraclitus02.jpg\" alt=\"\" width=\"258\" height=\"313\" srcset=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/heraclitus02.jpg 396w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/heraclitus02-248x300.jpg 248w\" sizes=\"auto, (max-width: 258px) 100vw, 258px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Heraklit z Efezu (VI\/V w. p.n.e.)<\/p>\n<p>Dzisiaj sformu\u0142owania tamtych filozof\u00f3w mog\u0105 brzmie\u0107 trywialnie, ale pami\u0119tajmy, \u017ce byli oni na Zachodzie pionierami racjonalnego i naukowego podej\u015bcia do wyja\u015bniania \u015bwiata, a ich dorobek znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0142 na poszukiwania kolejnych pokole\u0144 filozof\u00f3w i w efekcie na kultur\u0119 i cywilizacj\u0119 europejsk\u0105.<\/p>\n<p>&#8222;Niepos\u0142usze\u0144stwo&#8221; filozof\u00f3w, o kt\u00f3rym m\u00f3wi Alexandra Efthimiadou, nie polega\u0142o na buncie przeciwko w\u0142adzy, tradycji, normom spo\u0142ecznym czy przepisom prawa. Nikt nie wszczyna\u0142 zamieszek, nie organizowa\u0142 strajk\u00f3w, nie niszczy\u0142 mienia publicznego i nie stosowa\u0142 innych form przemocy. Mia\u0142o ono charakter znacznie g\u0142\u0119bszy i polega\u0142o na przekroczeniu bezdyskusyjnie przyjmowanych wtedy stereotyp\u00f3w spostrzegania i my\u015blenia (mieszanie czynnik\u00f3w nadprzyrodzonych do wyja\u015bniania zjawisk przyrodniczych czy spo\u0142ecznych oraz mit\u00f3w z wydarzeniami historycznymi). Owo &#8222;niepos\u0142usze\u0144stwo&#8221; to w istocie niezale\u017cno\u015b\u0107 intelektualna i swoboda poszukiwa\u0144, uwolniona od ograniczaj\u0105cego wp\u0142ywu \u00f3wczesnych autorytet\u00f3w stoj\u0105cych na stra\u017cy &#8222;usankcjonowanych&#8221; przes\u0105d\u00f3w.<\/p>\n<p>Dla ca\u0142o\u015bci obrazu trzeba podkre\u015bli\u0107 (co pomin\u0119\u0142a Alexandra), \u017ce filozofowie staro\u017cytno\u015bci nie byli ateistami, czy materialistami w dzisiejszym rozumieniu. Np. Tales uwa\u017ca\u0142, \u017ce &#8222;wszystko jest pe\u0142ne bog\u00f3w&#8221;, a dusze s\u0105 nie\u015bmiertelne. Anaksagoras twierdzi\u0142 z kolei, \u017ce pierwszy ruch \u015bwiatu nada\u0142 boski umys\u0142. Heraklit u\u017cywa\u0142 poj\u0119cia &#8222;logos&#8221; na okre\u015blenie kosmicznego rozumu, kt\u00f3ry wszystkim kieruje i wszystko przenika. Ich geniusz polega\u0142 przy tym na umiej\u0119tno\u015bci oddzielenia bada\u0144 przyrodoznawczych i wynikaj\u0105cych z nich wniosk\u00f3w dotycz\u0105cych \u015bwiata materialnego od swoich wierze\u0144 czy teorii metafizycznych. To wymaga r\u00f3wnie\u017c dzisiaj odpowiedniej dyscypliny umys\u0142owej, samokrytycyzmu i dystansu (metapozycji) w stosunku do tworzonych modeli.<\/p>\n<p>Ale jak taka odleg\u0142a historia ma si\u0119 do problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych? Czemu ten temat w og\u00f3le pojawi\u0142 si\u0119 na konferencji EANLPt? Po pierwsze dlatego, \u017ce postawa i spos\u00f3b dzia\u0142ania filozof\u00f3w jo\u0144skich \u015bwietnie nadaje si\u0119 do modelowania. Podobnie jak Robert Dilts u\u017cywaj\u0105c narz\u0119dzi NLP opisa\u0142 strategi\u0119 my\u015blenia Arystotelesa czy odkrywczy spos\u00f3b zadawania pyta\u0144 przez Sokratesa, mo\u017cemy tak\u017ce modelowa\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107 my\u015blenia prezentowan\u0105 przez filozof\u00f3w opisywanych przez Alexandr\u0119. Po drugie, myli\u0142by si\u0119 ten, kto uwa\u017ca\u0142by, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek jest wolny od uprzedze\u0144, stereotyp\u00f3w czy r\u00f3\u017cnego rodzaju mitologii. Nie dotyczy ona wprawdzie bog\u00f3w zamieszkuj\u0105cych Olimp, ale np. przyjmowanych bezdyskusyjnie za\u0142o\u017ce\u0144 i aksjomat\u00f3w (o nauce, spo\u0142ecze\u0144stwie, edukacji, historii, zdrowiu itd.), kt\u00f3rych si\u0119 nie dyskutuje, tylko przyjmuje jako niepodwarzaln\u0105 &#8222;prawd\u0119&#8221;. Alexandra podkre\u015bla\u0142a, \u017ce filozofowie jo\u0144scy i ich nast\u0119pcy odwa\u017cyli si\u0119 wyj\u015b\u0107 poza ramy my\u015blowe wyznaczane w ich czasach przez autorytety polityczne, religijne i intelektualne. Niekt\u00f3rzy przyp\u0142acili to \u017cyciem, jak Sokrates, kt\u00f3ry zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 przez w\u0142adze Aten. Doceniony zosta\u0142 du\u017co p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n<p>Si\u0142a i zasi\u0119g oddzia\u0142ywania os\u00f3b, ugrupowa\u0144, instytucji czy organizacji, kt\u00f3rym w taki czy inny spos\u00f3b przypisuje si\u0119 obecnie autorytet i w\u0142adz\u0119, by\u0142y niewyobra\u017calne w staro\u017cytnej Grecji oraz przez wiele wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej. Wydaje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce heroiczne niepos\u0142usze\u0144stwo intelektualne dawnych filozof\u00f3w by\u0142o i tak niepor\u00f3wnanie \u0142atwiejsze wobec wyzwa\u0144, jakie niesie dzisiaj ze sob\u0105 presja instytucjonalna, medialna itp. narzucaj\u0105ca zglobalizowane procedury, regu\u0142y, programy, sankcje itd. Do\u015bwiadczy\u0142o tego r\u00f3wnie\u017c neurolingwistyczne programowanie, wobec kt\u00f3rego zbudowano (tak\u017ce za po\u015brednictwem medi\u00f3w) czarny PR, co zaowocowa\u0142o nast\u0119pnie m.in. w USA permanentnym odmawianiem przyznawania grant\u00f3w na badania naukowe dotycz\u0105ce skuteczno\u015bci NLP i pokrewne, przy jednoczesnym zarzucaniu mu &#8211; paradoksalnie &#8211; \u017ce posiada za ma\u0142o tego rodzaju bada\u0144. Przy tym wiele &#8222;autorytet\u00f3w&#8221; wypowiadaj\u0105cych si\u0119 na ten temat nigdy nie zetkn\u0119\u0142o si\u0119 praktycznie z NLP, lecz powtarza\u0142o opinie innych &#8222;autorytet\u00f3w&#8221; (nierzadko powo\u0142uj\u0105cych si\u0119 na jeszcze inne &#8222;autorytety&#8221;) bez ich weryfikacji.<\/p>\n<p>Alexandra Efthimiadou pomin\u0119\u0142a jednak w swojej prezentacji bardzo wa\u017cny w\u0105tek zwi\u0105zany z poruszanym przez ni\u0105 tematem. Zapewne z powodu niewielkich ram czasowych, skupi\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na filozofach jo\u0144skich. Tymczasem w odniesieniu do staro\u017cytnej Grecji nie chodzi tylko o filozofi\u0119, przynajmniej tak\u0105, jak si\u0119 j\u0105 dzi\u015b rozumie, ale tak\u017ce o niezwyk\u0142y rozw\u00f3j nauki empirycznej opartej na obserwacjach, pomiarach i obliczeniach matematycznych. &#8222;Zapomniana rewolucja &#8211; grecka my\u015bl naukowa a nauka nowoczesna&#8221; &#8211; taki tytu\u0142 nosi ksi\u0105\u017cka napisana przez Lucio Russo,\u00a0 w\u0142oskiego fizyka, matematyka i historyka nauki, kt\u00f3ra stanowi doskona\u0142e uzupe\u0142nienie i rozszerzenie prezentacji Alexandry.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-738\" src=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/979832420451833.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/979832420451833.jpg 450w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/979832420451833-300x300.jpg 300w, https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/979832420451833-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/p>\n<p>Ze zgromadzonych przez autora danych wynika, \u017ce pocz\u0105tki &#8222;nowoczesnej nauki&#8221; nale\u017cy cofn\u0105\u0107 do V w. p.n.e.! Ju\u017c wtedy i przez kolejne wieki rozwijane by\u0142y takie dziedziny, jak medycyna, anatomia, fizjologia, astronomia (w tym heliocentryczny model planetarny opracowany p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca lat przed Kopernikiem przez Arystarcha z Samos), mechanika, hydrostatyka i in\u017cynieria wodna, in\u017cynieria okr\u0119towa, geodezja i geografia matematyczna, technika wojskowa, techniki nawigacji, urbanistyka, filologia i j\u0119zykoznawstwo, oraz wiele innych dyscyplin teoretycznych i stosowanych. Bez tego dorobku Galileusz, Newton i inni nowo\u017cytni badacze nie posiadaliby niezb\u0119dnych fundament\u00f3w dla swoich poszukiwa\u0144. Tak\u017ce w zakresie metodologii naukowej (metody obserwacji, pomiar\u00f3w i oblicze\u0144, logiki i regu\u0142 wnioskowania, formu\u0142owania i weryfikacji hipotez itd.). A wszystko to zosta\u0142o zainicjowane przez jo\u0144skich filozof\u00f3w przyrody. To oni &#8222;pu\u015bcili pigu\u0142\u0119 ze stoku o\u015bnie\u017conej g\u00f3ry&#8221; &#8211; jak by powiedzia\u0142 Milton Erickson &#8211; co w ko\u0144cu poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 lawinowy i coraz bardziej przyspieszaj\u0105cy rozw\u00f3j nauki.<\/p>\n<p>Jak wi\u0119c by\u0142o mo\u017cliwe, \u017ce np. uk\u0142ad heliocentryczny Arystarcha oraz wiele innych odkry\u0107 zosta\u0142o nast\u0119pnie wypartych i zapomnianych na d\u0142ugie wieki? Przyczyny by\u0142y z pewno\u015bci\u0105 z\u0142o\u017cone, ale kilka wysuwa si\u0119 na pierwszy plan. \u00d3wczesny &#8222;establishment&#8221; nie by\u0142 gotowy na przyj\u0119cie tak rewolucyjnych pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re podwa\u017ca\u0142y przekonania zakorzenione w kulturze i podtrzymywane przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u00f3wczesnych autorytet\u00f3w, a co mia\u0142oby r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na rozleg\u0142e zmiany spo\u0142eczne. Jak zosta\u0142o to sformu\u0142owane przez cybernetyk\u0119, systemy (w tym przypadku spo\u0142eczne) d\u0105\u017c\u0105 do zachowania status quo &#8211; dotychczasowej wzgl\u0119dnej stabilizacji, zar\u00f3wno w wymiarze paradygmat\u00f3w, czyli z g\u00f3ry przyj\u0119tych podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych natury rzeczywisto\u015bci i jej opisywania, jak te\u017c w efekcie relacji spo\u0142ecznych. Tymczasem rewolucyjne odkrycie dokonane w dowolnej dziedzinie cz\u0119sto wywo\u0142uje efekt domina, rozprzestrzeniaj\u0105cy si\u0119 na wiele innych obszar\u00f3w, czasem bardzo odleg\u0142ych od dziedziny wyj\u015bciowej. A to rodzi\u0142o automatycznie op\u00f3r rzecznik\u00f3w dawnego porz\u0105dku i broni\u0105cych go autorytet\u00f3w, tak\u017ce naukowych. Bowiem gdy ich pogl\u0105dy i zbudowany na nich dorobek zosta\u0142yby oficjalnie zweryfikowane i zdezaktualizowane, wp\u0142yn\u0119\u0142oby to na ich wizerunek. Konsekwencj\u0105 by\u0142aby utrata uczni\u00f3w, pozycji spo\u0142ecznej, wsparcia sponsor\u00f3w itd. Takie zmiany dotkn\u0119\u0142yby z kolei wszystkich, kt\u00f3rzy owe autorytety wcze\u015bniej popierali.<\/p>\n<p>Inny pow\u00f3d zapomnienia o greckiej rewolucji naukowej to przej\u0119cie przez Imperium Rzymskie dominacji nad \u015bwiatem zachodnim. Dokona\u0142o si\u0119 to m.in. przez podb\u00f3j Grecji, a wojenna po\u017coga poch\u0142on\u0119\u0142a liczne skarby kultury i nauki hellenistycznej. Wymownym przyk\u0142adem by\u0142o zamordowanie przez Rzymian Archimedesa (w 212 r. p.n.e.), kt\u00f3ry do dzi\u015b jest uznawany za czo\u0142owego matematyka staro\u017cytno\u015bci. Poza tym, nowe imperium bardziej ni\u017c rozwojem nauki by\u0142o zainteresowane pomna\u017caniem swojej w\u0142adzy i wp\u0142yw\u00f3w poprzez organizacj\u0119 militarn\u0105, strategi\u0119 wojenn\u0105, sprawno\u015b\u0107 kontroli i rz\u0105dzenia oraz rozbudow\u0119 przepis\u00f3w prawnych. Wszystko to spowodowa\u0142o, \u017ce greckie dziedzictwo naukowe zosta\u0142o utracone na d\u0142ugi czas. Ale nie tylko ono, bo w og\u00f3le duch wolno\u015bci my\u015blenia. Jak wiemy, rzymska hierarchia wojskowa i polityczna wymusza\u0142a podporz\u0105dkowanie si\u0119 obywateli w wielu kwestiach, tak\u017ce bardzo osobistych. St\u0105d m.in. krwawe prze\u015bladowania chrze\u015bcijan, kt\u00f3rzy wyznawali system przekona\u0144 i warto\u015bci zupe\u0142nie nie przystaj\u0105cy do tego, co by\u0142o obywatelom rzymskim odg\u00f3rnie narzucone jako jedynie s\u0142uszne i obowi\u0105zuj\u0105ce.<\/p>\n<p>Jako umowny koniec okresu rozkwitu nauki hellenistycznej Russo podaje rok 415 n.e., gdy z kolei dokonano mordu na specjalizuj\u0105cej si\u0119 w matematyce i astronomii Hypatii z Aleksandrii. Tym razem sprawc\u0105 by\u0142 fanatyczny t\u0142um chrze\u015bcijan, podburzony w wyniku intrygi personalnej. Do tematu Hypatii mam nadziej\u0119 wr\u00f3ci\u0107 przy innej okazji, a tu kr\u00f3tko tylko dopowiem, \u017ce cho\u0107 by\u0142a pogank\u0105, mia\u0142a tak\u017ce wielu oddanych uczni\u00f3w wyznania chrze\u015bcija\u0144skiego. Dw\u00f3ch spo\u015br\u00f3d nich by\u0142o kolejno prefektami Egiptu, a dw\u00f3ch innych zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej biskupami. Niestety owi biskupi byli nieobecni w Aleksandrii podczas fatalnego zaj\u015bcia k\u0142ad\u0105cego kres \u017cyciu Hypatii i nie mogli u\u017cy\u0107 swojego autorytetu, aby mu zapobiec.<\/p>\n<p>Wiedza na temat korzeni naszej zachodniej kultury oraz tak istotnego jej elementu, jakim jest nauka, kt\u00f3ra przesz\u0142a bardzo wyboist\u0105 drog\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, posiada nieocenion\u0105 warto\u015b\u0107. I nie chodzi tylko o to, \u017ceby naszym intelektualnym i kulturowym praprzodkom odda\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 w czasach, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi szacuje dzieje &#8222;prawdziwej&#8221; nauki na zaledwie 200 &#8211; 300 lat, a wielu kojarzy j\u0105 raczej dopiero z prze\u0142omem XIX i XX w. Jak wskazuje Alexandra Efthimiadou, nadal mo\u017cemy czerpa\u0107 przyk\u0142ad, odwag\u0119, otwarto\u015b\u0107, inwencj\u0119 tw\u00f3rcz\u0105, niezale\u017cno\u015b\u0107 my\u015bli &#8211; tytu\u0142owe &#8222;niepos\u0142usze\u0144stwo&#8221; intelektualne i zdrowy krytycyzm &#8211; od filozof\u00f3w jo\u0144skich i ich nast\u0119pc\u00f3w. Nie tylko w obszarze bada\u0144 naukowych mog\u0105 by\u0107 oni naszymi mentorami i \u017ar\u00f3d\u0142em zasob\u00f3w. Dzisiaj w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny potrzebujemy takich konstruktywnych wzorc\u00f3w. Trzeba oczywi\u015bcie pami\u0119ta\u0107, \u017ce nauka rozwijana by\u0142a tak\u017ce w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata i stanowi\u0142a integralny element wielkich cywilizacji Mezopotamii, Egiptu, Chin czy Indii, a np. ich osi\u0105gni\u0119cia architektoniczne s\u0105 nie do powielenia nawet dzisiaj. Tu jednak z konieczno\u015bci skupili\u015bmy si\u0119 na dziedzictwie hellenistycznym, kt\u00f3re w prostej linii wp\u0142yn\u0119\u0142o na nasz\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Ta pobie\u017cna relacja z konferencji pokazuje, jak zr\u00f3\u017cnicowany jest obecnie \u015bwiat NLP i jak dalece rozwin\u0105\u0142 si\u0119 on w por\u00f3wnaniu z latami 70 ub. wieku, gdy Richard Bandler, John Grinder i inni formu\u0142owali pierwsze modele i techniki tego systemu, a nazwa &#8222;neurolingwistyczne programowanie&#8221; by\u0142a jeszcze ma\u0142o znana. Widzimy te\u017c, jak szeroki zakres zastosowa\u0144 prezentuje neuroligwistyczna psychoterapia. Ten dynamiczny rozw\u00f3j trwa nadal, co jest nieunkinione, gdy bardzo ju\u017c liczna mi\u0119dzynarodowa spo\u0142eczno\u015b\u0107 NLP i NLPt nieustannie wzbogaca je swoimi do\u015bwiadczeniami i pomys\u0142ami. Nale\u017cy do nich tak\u017ce Brian Cullen, jeden\u00a0 z prelegent\u00f3w relacjonowanej konferencj, kt\u00f3ry prowadzi badania \u00a0dotycz\u0105ce terapeutycznego i rozwojowego charakteru &#8222;magicznych chwil&#8221; w \u017cyciu cz\u0142owieka, ale to ju\u017c kwestia kolejnego wpisu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Powy\u017cej kompilacja zdj\u0119\u0107 z konferencji i zebra\u0144 roboczych EANLPt Mimo sytuacji sanitarnej na \u015bwiecie, dzi\u0119ki obecnym mo\u017cliwo\u015bciom telekomunikacyjnym, 7.11.2020 odby\u0142a si\u0119 kolejna konferencja naukowa Europejskiego Stowarzyszenia Neuro-Lingwistycznej Psychoterapii (EANLPt). Jej tytu\u0142, &#8222;Praktyka i badania naukowe&#8221;, trafnie streszcza r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 zagadnie\u0144 poruszanych podczas poszczeg\u00f3lnych prezentacji. Gospodarzem relacjonowanej konferencji by\u0142o tym razem Polskie Stowarzyszenie NLPt. Planowali\u015bmy go\u015bci\u0107 jego&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":731,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[174],"tags":[178,179,182,176,181,180,175,177],"class_list":["post-730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-konferencje-naukowe","tag-filozofowie-jonscy","tag-grecka-rewolucja-naukowa","tag-konferencje-eanlpt","tag-neurolingwistyczna-psychoterapia","tag-praktyka-i-badania-w-nlp","tag-starozytne-korzenie-nauki","tag-wspolczesne-nlp","tag-zastosowania-nlp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=730"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":867,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/730\/revisions\/867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}