Nie tylko \u015bwi\u0119ta pa\u0144stwowe czy religijne, nie tyko dni specjalne, rocznice, urodziny, imieniny itp. s\u0105 okazj\u0105 do budowania \u015bwi\u0105tecznego nastroju i wsp\u00f3lnego celebrowania. Co wi\u0119cej, te oficjalne \u015bwi\u0119ta cz\u0119sto staj\u0105 si\u0119 dodatkowym \u017ar\u00f3d\u0142em stresu, bo sprz\u0105tanie, bo zakupy, bo kolejne spi\u0119trzenie zada\u0144, po\u015bpiech, siadanie do sto\u0142u z osobami „trudnymi”, bo martwimy si\u0119, \u017ceby wszystko wypad\u0142o dobrze, \u017ceby trafi\u0107 z prezentami, „\u017ceby za\u015b znowu jaka niezgoda mi\u0119dzy nami nie powsta\u0142a”, jak m\u00f3wi\u0142 Kmicic do Ole\u0144ki w „Potopie”, itd. Tymczasem rytua\u0142 \u015bwi\u0119towania, o jakim tutaj mowa, ma zupe\u0142nie inny charakter i jest niezale\u017cny od jakich\u015b wybranych dat, kalendarza liturgicznego, czy terminarza \u015bwi\u0105t pa\u0144stwowych.<\/p>\n
W omawianej metodzie chodzi o regularnie powtarzane do\u015bwiadczanie<\/strong> \u015bwi\u0119towania w spos\u00f3b, kt\u00f3ry jednoznacznie wywo\u0142uje pozytywne skojarzenia i towarzysz\u0105ce im emocje, co zostaje znacznie wzmocnione dzi\u0119ki relacji z towarzysz\u0105cymi nam osobami oraz postawie pe\u0142nej \u017cyczliwo\u015bci i afirmacji w\u015br\u00f3d wszystkich uczestnik\u00f3w. Dlatego takie \u015bwi\u0119towanie spe\u0142nia swoje zadanie wtedy, gdy znajdujemy si\u0119 w gronie przyjaci\u00f3\u0142, rodziny i innych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych panuje wzajemne pozytywne nastawienie.<\/p>\n Po co \u015bwi\u0119towa\u0107?<\/strong><\/p>\n Wprawdzie neuropsycholog Rick Hanson nie odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio w swoich pracach do metody \u015bwi\u0119towania, ale \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, jak blisko jest ona spokrewniona z jego ide\u0105 „nasycania si\u0119 dobrem” (taking into good). \u015awi\u0119towanie w doskona\u0142y spos\u00f3b zawiera w sobie wszystkie elementy techniki Hansona: 1. wyb\u00f3r tego, co przyjemne i pozytywne; 2. skupienie na wybranym do\u015bwiadczeniu wystarczaj\u0105co d\u0142ugo (min. 30-40 sek.); 3. regularne powtarzanie tej procedury w celu wyrobienia nowych wzorc\u00f3w neuronalnych (m.in. zmiana nawyk\u00f3w cia\u0142a migda\u0142owatego).<\/p>\n \u015awi\u0119towanie wprowadza do „nasycania si\u0119 tym, co pozytywne” dodatkowy wa\u017cny element – kontekst spo\u0142eczny (wa\u017cne, by odbywa\u0107 je w towarzystwie przynajmniej jeszcze jednej osoby). Poprzez wzajemne dzielenie si\u0119 z innymi tym, co pozytywne, efekt ko\u0144cowy zostaje znacznie wzmocniony. Jeszcze intensywniej wytwarzamy wtedy „wznios\u0142e uczucia”, o kt\u00f3rych by\u0142a mowa w poprzednich cz\u0119\u015bciach tego tekstu, a kt\u00f3re s\u0105 tak istotne z punktu widzenia psychologii pozytywnej. Podobnie jak \u015bmiech jest „zara\u017aliwy”, dotyczy to tak\u017ce innych pokrewnych reakcji. Podniesiony nastr\u00f3j, rado\u015b\u0107, wdzi\u0119czno\u015b\u0107, a w tym przypadku tak\u017ce poczucie blisko\u015bci i wsp\u00f3lnoty z innymi to doskona\u0142y neutralizator stresu, zast\u0119puj\u0105cy go wewn\u0119trzn\u0105 harmoni\u0105.<\/p>\n Nie m\u00f3wimy tu tylko o zmianie stanu subiektywnego, bo jak wiemy, nast\u0119pstwa fizjologiczne s\u0105 jak najbardziej mierzalne. „Wysokie fale beta” w m\u00f3zgu, zwi\u0105zane z reakcj\u0105 stresu, przechodz\u0105 w fale alfa, odpowiadaj\u0105ce relaksowi. Czasami mog\u0105 te\u017c pojawia\u0107 si\u0119 mniej \u00a0poznane fale gamma, towarzysz\u0105ce m.in. stanom uniesienia, poczucia jedno\u015bci itp. Zmienia si\u0119 tak\u017ce gospodarka hormonalna, gdy typowe dla stresu adrenalina i kortyzol zostaj\u0105 zast\u0105pione przez zwi\u0119kszon\u0105 produkcj\u0119 dopaminy, endorfin i oksytocyny („hormon wi\u0119zi i blisko\u015bci”). Jak wiemy, wygaszanie permanentnego stanu alarmu, jakim jest przewlek\u0142y stres, powoduje powr\u00f3t do wewn\u0119trznej homeostazy. Organizm odzyskuje r\u00f3wnowag\u0119, zostaj\u0105 przywr\u00f3cone funkcje regeneracyjne i samoregulacyjne, usprawnia si\u0119 uk\u0142ad odporno\u015bciowy, wzmaga neurogeneza itd.<\/p>\n Przypomnijmy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rytua\u0142y dzia\u0142aj\u0105 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny, wywo\u0142uj\u0105c skutki tak\u017ce na poziomie nie\u015bwiadomym. Maj\u0105 one zupe\u0142nie inny charakter, ni\u017c np. logiczna argumentacja. Anga\u017cuj\u0105 cia\u0142o, emocje, pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 symbolami, a to wszystko jest j\u0119zykiem o wiele bardziej przemawiaj\u0105cym do nie\u015bwiadomo\u015bci, ni\u017c poj\u0119cia, definicje, wyja\u015bnienia czy proste sugestie. To dlatego wiele szk\u00f3\u0142 psychoterapii czy coachingu ch\u0119tnie si\u0119ga po rytua\u0142y jako skuteczne narz\u0119dzia dokonywania zmian. Wymieniane s\u0105 np. rytua\u0142y przej\u015bcia (inicjacyjne), rytua\u0142y rozstania i domykania (relacji, zada\u0144 itp.), rytua\u0142y uwalniania si\u0119, przyjmowania nowych r\u00f3l, rytua\u0142y rozpoczynania, zako\u0144czenia i wiele innych. \u015awi\u0119towanie doskonale si\u0119 w nie wpisuje.<\/p>\n Co mo\u017cemy \u015bwi\u0119towa\u0107 <\/strong><\/p>\n Pozytywne zdarzenia w naszym \u017cyciu osobistym, ale tak\u017ce spo\u0142eczne czy \u015bwiatowe, kt\u00f3re podnosz\u0105 nas na duchu i z kt\u00f3rych si\u0119 cieszymy. Mniejsze i wi\u0119ksze sukcesy w\u0142asne, bliskich czy innych os\u00f3b. Realizacj\u0119 cel\u00f3w (lub cho\u0107by rozpocz\u0119cie ich realizacji), zmiany na lepsze, rozwini\u0119cie nowych umiej\u0119tno\u015bci, zdobyt\u0105 wiedz\u0119, uzyskane wgl\u0105dy i odkrycia, zachwyty oraz wszelkie mi\u0142e chwile. Zawsze znajdzie si\u0119 okazja do \u015bwi\u0119towania, trzeba tylko si\u0119 w tym wy\u0107wiczy\u0107. Np. w sytuacji, gdy co\u015b nam si\u0119 nie uda, albo gdy spotka nas jaka\u015b przykro\u015b\u0107, mo\u017cemy \u015bwi\u0119towa\u0107, \u017ce przetrwali\u015bmy, spos\u00f3b, w jaki sobie z tym poradzili\u015bmy oraz czego nauczyli\u015bmy si\u0119 z tej sytuacji i jak mo\u017cemy t\u0119 lekcj\u0119 spo\u017cytkowa\u0107. Kontakt z przyrod\u0105, ze sztuk\u0105, z literatur\u0105, z innymi lud\u017ami, za\u0142atwienie sprawy urz\u0119dowej, udany zakup, smaczny posi\u0142ek, poprawa stanu zdrowia itp. – wszystko to s\u0105 niewyczerpane okazje do \u015bwi\u0119towania.<\/p>\n Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce tak trywialne sytuacje nie zas\u0142uguj\u0105, by je celebrowa\u0107, ale pami\u0119tajmy o tym, co jest istot\u0105 tej metody. Chodzi o stan, jaki osi\u0105gamy skupiaj\u0105c si\u0119 na pozytywnych aspektach codzienno\u015bci i celebruj\u0105c je, o zwi\u0105zane z tym emocje i nastr\u00f3j. Dlatego ka\u017cde do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re do nich prowadzi, nadaje si\u0119 do \u015bwi\u0119towania. Nie ma tu \u017cadnych ogranicze\u0144.<\/p>\n Gdzie i kiedy?<\/strong><\/p>\n Je\u015bli tylko mamy tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, dobrze jest powtarza\u0107 ten rytua\u0142 w tym samym miejscu (ten sam pok\u00f3j lub cho\u0107by „k\u0105cik”, te same siedzenia itd.). Z czasem to miejsce nabiera szczeg\u00f3lnego charakteru, staje si\u0119 miejscem specjalnego przeznaczenia, kotwic\u0105 przestrzenn\u0105 skojarzon\u0105 ze \u015bwi\u0119towaniem i wszystkim, z czym ono jest zwi\u0105zane i tym, co w nas powoduje. Je\u015bli nie mamy takiego sta\u0142ego miejsca, mo\u017cna wykonywa\u0107 rytua\u0142 wsz\u0119dzie, gdzie to mo\u017cliwe i dogodne. Trzeba tylko zadba\u0107, \u017ceby nikt i nic nam wtedy nie przeszkadza\u0142o. Mo\u017cna tak\u017ce w takim dowolnym miejscu umieszcza\u0107 jaki\u015b element zarezerwowany tylko na t\u0119 okazj\u0119 (np. wybrany \u015bwiecznik, olejek zapachowy itp.).<\/p>\n Podobnie, warto znale\u017a\u0107 taki czas (dzie\u0144 tygodnia, por\u0119 dnia, ilo\u015b\u0107 czasu itp.), kt\u00f3ry zostanie zarezerwowany dla tego w\u0142a\u015bnie rytua\u0142u. Zapewnimy sobie wtedy regularn\u0105 powtarzalno\u015b\u0107 \u015bwi\u0119towania, a tym samym \u0107wiczenia we wsp\u00f3lnym „nasycaniu si\u0119 dobrem”. Je\u015bli chodzi o cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, to zale\u017cy od nas. Niekt\u00f3rzy stosuj\u0105 kr\u00f3tkie \u015bwi\u0119towanie na koniec ka\u017cdego dnia. Inni preferuj\u0105 raz na tydzie\u0144 (np. na koniec tygodnia), a jeszcze innym bardziej odpowiadaj\u0105 dni „ruchome”, w zale\u017cno\u015bci od okazji zas\u0142uguj\u0105cych, by je \u015bwi\u0119towa\u0107. Gdy jednak z jakiego\u015b powodu nasz zaplanowany rytua\u0142 „wypada” z harmonogramu, po prostu powracamy do niego przy najbli\u017cszej nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji. Najwa\u017cniejsza jest tu jak zwykle og\u00f3lna regularno\u015b\u0107, niezale\u017cnie od koniecznych wyj\u0105tk\u00f3w, zwi\u0105zanych z okoliczno\u015bciami \u017cyciowymi (np. pilne wyjazdy, spi\u0119trzenie spraw, terminowe zadania itp.).<\/p>\n Jak konkretnie?<\/strong><\/p>\n Mo\u017cemy \u015bwi\u0119towa\u0107 z cz\u0142onkami rodziny, z przyjaci\u00f3\u0142mi lub innymi osobami, z kt\u00f3rymi pozostajemy w \u017cyczliwych relacjach. Gdy jest to rodzina, warto aby by\u0142a „w komplecie”, \u0142\u0105cznie z dzie\u0107mi. Maj\u0105 one wtedy mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozytywnego modelowania doros\u0142ych, a przy okazji przechodz\u0105 wczesny trening „nasycania si\u0119 tym, co dobre”. Dzi\u0119ki temu wyrabiaj\u0105 w sobie wspieraj\u0105ce nawyki i pozytywnie „rze\u017abi\u0105 sw\u00f3j m\u00f3zg”, jak to okre\u015bla Rick Hanson. Taki potencja\u0142 na przysz\u0142o\u015b\u0107 jest nieoceniony.<\/p>\n Jednak nigdy nie jest za p\u00f3\u017ano, by nauczy\u0107 si\u0119 tego rodzaju terapeutycznego \u015bwi\u0119towania, wi\u0119c jak najbardziej warto zaprasza\u0107 do niego osoby starsze, je\u015bli tylko s\u0105 otwarte na nasz\u0105 propozycj\u0119 i potrafi\u0105 przyswoi\u0107 sobie podstawowe zasady tej metody. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych jest skupianie si\u0119 na tym, co pozytywne w \u017cyciu naszym i innych os\u00f3b oraz wy\u0142\u0105czenie nadmiernego „wewn\u0119trznego krytyka”. Je\u015bli za\u015b pojawia\u0142yby si\u0119 jakiekolwiek negatywne oceny ze strony kt\u00f3rego\u015b uczestnika rytua\u0142u,\u00a0 pomniejszanie znaczenia tego, co pozytywne, narzekanie itp., pozostali mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 wsparciem tej osobie w powrocie na w\u0142a\u015bciwe tory \u015bwi\u0119towania.<\/p>\n Ka\u017cdy uczestnik mo\u017ce kolejno zg\u0142asza\u0107 do uczczenia swoje tematy (przyjemne zdarzenia, osi\u0105gni\u0119cia, dokonane zmiany itp.). Powszechnym gestem, kt\u00f3ry nast\u0119puje po ka\u017cdym takim zg\u0142oszonym ha\u015ble do \u015bwi\u0119towania jest wzniesienie toastu. Zaczyna si\u0119 np. od s\u0142\u00f3w „\u015bwi\u0119tuj\u0119…”, lub „wznosz\u0119 toast z okazji…”, albo „chcia\u0142bym uczci\u0107…”, „wyra\u017cam moj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za…” itd. Nie musimy jednak u\u017cywa\u0107 do tego celu alkoholu, cho\u0107 i to jest mo\u017cliwe w symbolicznych ilo\u015bciach. Wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 powodowa\u0142aby zak\u0142\u00f3cenia \u015bwiadomo\u015bci (niekorzystnie zmieniony spos\u00f3b dzia\u0142ania neurotransmiter\u00f3w), a to znacznie obni\u017ca\u0142oby korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z rytua\u0142u. R\u00f3wnie dobrze mo\u017ce to by\u0107 ulubiony sok, dobra woda mineralna, herbata, napar zio\u0142owy, czy cokolwiek innego. Najwa\u017cniejszy jest sam gest wznoszenia toastu oraz doznania smakowe. A tak\u017ce wizualne i s\u0142uchowe (stukni\u0119cie kieliszk\u00f3w czy fili\u017canek). Anga\u017cujemy wtedy wszystkie nasze zmys\u0142y, co wzmacnia to do\u015bwiadczenie. Mo\u017cna dowolnie modyfikowa\u0107 t\u0119 faz\u0119 rytua\u0142u i wprowadza\u0107 zamiast toastu inne elementy (np. oklaski, owacje itp.). Zach\u0119cam do eksperymentowania oraz indywidualnego wyboru tego, co b\u0119dzie najlepiej w danym przypadku pasowa\u0142o.<\/p>\n Po wyczerpaniu temat\u00f3w do \u015bwi\u0119towania przez jedn\u0105 osob\u0119, kolejna przejmuje g\u0142os, a potem nast\u0119pna itd. Inna wersja polega na tym, na uczestnicy zg\u0142aszaj\u0105 na przemian po jednym swoim temacie, a\u017c do ich wyczerpania. Gdy komu\u015b przypomni si\u0119, \u017ce ma jeszcze pomini\u0119ty wcze\u015bniej pow\u00f3d do \u015bwi\u0119towania, mo\u017ce go jak najbardziej zg\u0142osi\u0107, np. na koniec rytua\u0142u, lub w innym dogodnym momencie.<\/p>\n Je\u015bli opr\u00f3cz \u015bwi\u0119towania s\u0105 inne, pilne, by\u0107 mo\u017ce trudne sprawy do om\u00f3wienia bezpo\u015brednio po nim, i\u00a0 nie mo\u017cna od\u0142o\u017cy\u0107 ich na p\u00f3\u017aniej, to zaleca si\u0119 zrobienie cho\u0107by kr\u00f3tkiej przerwy po zako\u0144czeniu rytua\u0142u. Je\u015bli to mo\u017cliwe, dobrze jest tak\u017ce zmieni\u0107 miejsce, spos\u00f3b siedzenia i inne szczeg\u00f3\u0142y aran\u017cacji przestrzeni, kt\u00f3re pomog\u0105 jednoznacznie odr\u00f3\u017cni\u0107 (tak\u017ce nie poziomie nie\u015bwiadomym) te dwa rodzaje interakcji.<\/p>\n A co z czasami kryzysu, zagro\u017ce\u0144, stresuj\u0105cych wydarze\u0144? Czy wtedy taki rytua\u0142 w og\u00f3le ma sens? Odpowied\u017a jest jak najbardziej pozytywna. Nie ma co czeka\u0107, a\u017c okoliczno\u015bci zewn\u0119trzne zapewni\u0105 sielank\u0119, zapanuje powszechny dobrobyt, a nasze \u017cycie b\u0119dzie dostarcza\u0107 nam samych przyjemnych chwil. To utopia. Dlatego dobrze wyrobi\u0107 w sobie nawyk \u015bwi\u0119towania niezale\u017cnie od zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci oraz wszystkiemu wbrew. Obecnie coraz wi\u0119cej specjalist\u00f3w od\u015bwie\u017ca przeprowadzone wcze\u015bniej badania naukowe, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce wzmacnianie wi\u0119zi, sp\u0119dzanie czasu z innymi w \u017cyczliwej atmosferze, a tym bardziej dzielenie si\u0119 z nimi tym, co pozytywne i buduj\u0105ce, ma kluczowe znaczenie dla zdrowia, odporno\u015bci i d\u0142ugowieczno\u015bci. A skoro tak, to… \u015bwi\u0119tujmy gdziekolwiek, kiedykolwiek i z kimkolwiek si\u0119 da. Wszystkim wyjdzie to na dobre. I cho\u0107 bezpo\u015bredniego kontaktu nic nie zast\u0105pi, to w razie konieczno\u015bci mo\u017cemy robi\u0107 to tak\u017ce zdalnie. Skoro przy pomocy komunikator\u00f3w elektronicznych odbywa si\u0119 obecnie znaczna cz\u0119\u015b\u0107 interakcji zawodowych i osobistych, to dlaczego nie mieliby\u015bmy przeprowadza\u0107 rytua\u0142\u00f3w \u015bwi\u0119towania w ten spos\u00f3b? I jak zwykle, tak i w tym przypadku \u017caden opis nie zast\u0105pi do\u015bwiadczenia. Zatem po raz kolejny przejd\u017amy do dzia\u0142ania…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W poprzedniej cz\u0119\u015bci zajmowali\u015bmy si\u0119 rytua\u0142ami zdrowia stosowanymi indywidualnie, cho\u0107 mo\u017cna to robi\u0107 tak\u017ce z innymi. Na zako\u0144czenie chcia\u0142bym przedstawi\u0107 pe\u0142n\u0105 mocy, cho\u0107 bardzo prost\u0105 i naturaln\u0105 metod\u0119 tego typu, kt\u00f3rej tajemnica powodzenia polega na tym, \u017ce wykonuje si\u0119 j\u0105 w gronie bliskich os\u00f3b. Rytua\u0142 \u015bwi\u0119towania – pozytywny trening (nie tylko) m\u00f3zgu Nie tylko \u015bwi\u0119ta…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":719,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[152],"tags":[170,171,172,173],"class_list":["post-717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nlp-na-trudne-czasy","tag-metoda-swietowania","tag-nasycanie-sie-dobrem","tag-relacje-a-zdrowie","tag-zwiekszanie-odpornosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=717"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":728,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/717\/revisions\/728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/close-up-couple-making-toast-restaurant_23-2148214637.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/officewarming-party-2010-23-700x525.jpg\")
<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/ThinkstockPhotos-74226923-700x500.jpg\")
<\/p>\n