{"id":601,"date":"2018-06-26T09:43:09","date_gmt":"2018-06-26T09:43:09","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.econlp.com\/?p=601"},"modified":"2019-04-18T20:05:56","modified_gmt":"2019-04-18T20:05:56","slug":"terapeutyczny-trening-grupowy-jako-dynamiczna-metoda-samorozwoju","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/terapeutyczny-trening-grupowy-jako-dynamiczna-metoda-samorozwoju\/","title":{"rendered":"Terapeutyczny trening grupowy jako dynamiczna metoda samorozwoju"},"content":{"rendered":"

Co pewien czas spotykam si\u0119 z pytaniem, co ma do zaoferowania udzia\u0142 w terapeutycznym treningu grupowym, w por\u00f3wnaniu do np. indywidualnej terapii lub coachingu. Postanowi\u0142em wi\u0119c odpowiedzie\u0107 na to pytanie poprzez wpis na blogu, dzi\u0119ki czemu zainteresowani b\u0119d\u0105 mogli znale\u017a\u0107 odpowiedzi na nurtuj\u0105ce ich pytania dotycz\u0105ce tej formy pomocy i samorozwoju. \u00a0Dla uproszczenia przekazu b\u0119d\u0119 dalej u\u017cywa\u0142 kr\u00f3tszego okre\u015blenia \u201etrening grupowy\u201d, kt\u00f3re mo\u017ce oznacza\u0107 zar\u00f3wno trening samorozwoju, psychoterapi\u0119 grupow\u0105, trening interpersonalny i pokrewne.<\/p>\n

Przez pierwsze lata mojej pracy zawodowej osobi\u015bcie do\u015bwiadcza\u0142em i sam uczy\u0142em si\u0119 treningu grupowego. Wielokrotnie uczestniczy\u0142em w r\u00f3\u017cnych formach psychoterapii grupowej, treningach interpesonalnych, grupach rozwoju osobistego itp. P\u00f3\u017aniej trenowa\u0142em si\u0119 w tej formie pracy i nast\u0119pnie sam prowadzi\u0142em treningi wyjazdowe, grupy stacjonarne oraz formy mieszane. Pracowa\u0142em w ten spos\u00f3b z pacjentami cierpi\u0105cymi na zaburzenia neurotyczne, z chorymi psychicznie, ale tak\u017ce z osobami, kt\u00f3re po prostu wspiera\u0142y sw\u00f3j rozw\u00f3j w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b. By\u0142 to bardzo intensywny i wymagaj\u0105cy okres w moim \u017cyciu, ale trudno mi sobie wyobrazi\u0107, jak potoczy\u0142oby si\u0119 moje \u017cycie bez tamtych do\u015bwiadcze\u0144 i zdobytej dzi\u0119ki nim samowiedzy, rozumienia proces\u00f3w grupowych oraz umiej\u0119tno\u015bci. Dzi\u015b przydaj\u0105 mi si\u0119 one podczas szkole\u0144, coachingu grupowego oraz zespo\u0142u i praktycznie rzecz bior\u0105c w ka\u017cdych sytuacjach pracy lub cho\u0107by kontaktu z grupami.<\/p>\n

Z\u0142oty okres rozkwitu tej metody nast\u0105pi\u0142 w latach 60 i 70 ub. wieku, wraz z rozwojem psychologii humanistycznej. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce by\u0142y to r\u00f3wnie\u017c pocz\u0105tki ery cybernetyki i teorii system\u00f3w, kt\u00f3re dostarczy\u0142y\u00a0 w\u00f3wczas cennej inspiracji\u00a0 teoretycznej dziedzinom stosowanym, w tym zwi\u0105zanym z prac\u0105 z grupami. Znacz\u0105cy wp\u0142yw mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c w tym wzgl\u0119dzie teoria pola, opracowana wcze\u015bniej przez znanego psychologa, Kurta Lewina, kt\u00f3ra jako jedna z pierwszych odnosi\u0142a si\u0119 do zjawisk zwi\u0105zanych z dynamik\u0105 grupow\u0105.<\/p>\n

\"\"
Kurt Levin (1890 – 1947), wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca psychologii spo\u0142ecznej i stosowanej<\/figcaption><\/figure>\n

Specyfika treningu grupowego<\/strong><\/p>\n

O ile szkolenia i warsztaty maj\u0105 charakter edukacyjny, a do\u015bwiadczenia osobiste w ich trakcie s\u0105 traktowane jako ewentualny element towarzysz\u0105cy, to w przypadku treningu grupowego jest odwrotnie – jego podstaw\u0119 stanowi\u0105 relacje zachodz\u0105ce \u201ena \u017cywo\u201d mi\u0119dzy uczestnikami oraz zwi\u0105zane z tym osobiste prze\u017cycia. To niezwykle rzadka okazja do tego, by skupi\u0107 ca\u0142\u0105 uwag\u0119 na procesach komunikacji z innymi, na emocjach i reakcjach zar\u00f3wno swoich, jak i innych ludzi, na potrzebach i oczekiwaniach oraz ich ekspresji, a tak\u017ce wynikaj\u0105cych z tego skutkach. A w dodatku wszystko to jest otwarcie wyra\u017cane, mo\u017cna (a nawet jest wysoce zalecane aby) by\u0107 w pe\u0142ni autentycznym. Codzienne konwencjonalne zachowania, spo\u0142eczne \u201emaski\u201d, jakie rutynowo zak\u0142adamy, zostaj\u0105 w znacznym stopniu \u201epoluzowane\u201d. Dzi\u0119ki temu odzyskujemy dost\u0119p do bardziej bezpo\u015brednich sposob\u00f3w wyra\u017cania siebie i swojej indywidualno\u015bci. R\u00f3wnocze\u015bnie przegl\u0105damy si\u0119 w zwierciadle spo\u0142ecznym, jakim jest grupa treningowa \u2013 dowiadujemy si\u0119 w konstruktywny spos\u00f3b, jak inni nas spostrzegaj\u0105, zar\u00f3wno nasze mocne, jak i s\u0142abe strony oraz jakie reakcje emocjonalne wywo\u0142ujemy w otoczeniu.\u00a0 Uczymy si\u0119 wyra\u017ca\u0107 i przyjmowa\u0107 konstruktywn\u0105 krytyk\u0119, jak i komunikaty nas wzmacniaj\u0105ce. Przy tej okazji rozwiewa si\u0119 wiele mit\u00f3w, jakie mamy na sw\u00f3j temat i urealnia si\u0119 nasz obraz siebie \u2013 odkrywamy, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 naszych wyobra\u017ce\u0144, nadziei i obaw na temat tego, jak widz\u0105 nas inni, nie pokrywa si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Dowiadujemy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c co jest tego przyczyn\u0105.<\/p>\n

\"\"
Irvin Yalom, jeden z czo\u0142owych wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u00f3w psychoterapii grupowej<\/figcaption><\/figure>\n

Wspomnia\u0142em, \u017ce to rzadka okazja, a to dlatego, \u017ce zwykle \u2013 czy to w pracy, czy w \u017cyciu osobistym \u2013 jeste\u015bmy zaabsorbowani r\u00f3\u017cnorodnymi zadaniami i obowi\u0105zkami. Brakuje czasu, sprzyjaj\u0105cych warunk\u00f3w, a tak\u017ce przyzwolenia spo\u0142ecznego na rozwijanie takich form komunikacji i relacji, jakie stanowi\u0105 sedno treningu grupowego. To zrozumia\u0142e, poniewa\u017c typowa dla niego wymiana interpersonalna wymaga znacznej uwa\u017cno\u015bci, samo\u015bwiadomo\u015bci, wra\u017cliwo\u015bci i poch\u0142ania sporo energii. Miejsce pracy czy dom rodzinny to nie sala treningowa i obowi\u0105zuj\u0105 tam inne regu\u0142y.\u00a0 W efekcie jednak, po latach do\u015bwiadcze\u0144 zawodowych i rodzinnych mo\u017cemy by\u0107 ekspertami w r\u00f3\u017cnych dziedzinach specjalistycznych, czy zwi\u0105zanych z pe\u0142nieniem r\u00f3l spo\u0142ecznych, a r\u00f3wnocze\u015bnie nasze kompetencje interpersonalne mog\u0105 pozostawa\u0107 lata \u015bwietlne w tyle. Dalsze nast\u0119pstwa? Jednym z czo\u0142owych \u017ar\u00f3de\u0142 strat w korporacjach jest w\u0142a\u015bnie brak umiej\u0119tno\u015bci interpersonalnych, efektywnej komunikacji, rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w mi\u0119dzyludzkich i zwi\u0105zane z tym nieu\u015bwiadamiane i niekontrolowane emocje oraz ich wp\u0142yw na podejmowane decyzje w zespo\u0142ach, dzia\u0142ach itd. R\u00f3wnie\u017c zbyt wiele problem\u00f3w rodzinnych wynika z tego, \u017ce potrafimy rozmawia\u0107 o rachunkach, zakupach czy sprawach zawodowych, ale w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w brakuje nam umiej\u0119tno\u015bci komunikowania si\u0119 na temat tego, jaka jest ta nasza komunikacja, co sobie m\u00f3wimy, a czego nie i jak si\u0119 z tym czujemy. A tak\u017ce co chcieliby\u015bmy zmieni\u0107 w tym obszarze. Nawet je\u015bli podejmujemy czasem pr\u00f3by poruszenia takich temat\u00f3w, to bywa, \u017ce ko\u0144czy si\u0119 frustracj\u0105 i wzajemnym ranieniem siebie, np. w wyniku wci\u0105\u017c powtarzanych destruktywnych p\u0119tli komunikacyjnych.<\/p>\n

\"\"
Trening prowadzony przez jednego z najs\u0142ynniejszych terapeut\u00f3w grupowych, Carla Rogersa (m\u0119\u017cczyzna w okularach w prawym g\u00f3rnym rogu zdj\u0119cia)<\/figcaption><\/figure>\n

Korzy\u015bci<\/strong><\/p>\n

Trening grupowy uczy nie tylko poprawnej komunikacji, ale dostarcza te\u017c \u017cywego jej do\u015bwiadczenia. Uczestnicy kilkudniowego treningu tego rodzaju cz\u0119sto s\u0105 zdumieni, jak szybko i \u0142atwo nawi\u0105zuj\u0105 ze sob\u0105 bliski i g\u0142\u0119boki kontakt . Wiele umiej\u0119tno\u015bci i sposob\u00f3w budowania relacji, sprawno\u015bci komunikacyjnych, umiej\u0119tno\u015bci rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w i innych rozwini\u0119tych podczas treningu, da si\u0119 wprowadzi\u0107 w \u017cycie w kontek\u015bcie pracy, rodzinnym i innych. Taki jest te\u017c jeden z d\u0142ugofalowych cel\u00f3w treningu, opr\u00f3cz rozwi\u0105zywania problem\u00f3w osobistych podczas jego trwania: rozwijanie og\u00f3lnej kultury psychologicznej i komunikacyjnej w spo\u0142ecze\u0144stwie oraz \u2013 jak to si\u0119 dzisiaj okre\u015bla \u2013 inteligencji spo\u0142ecznej (Goleman), kt\u00f3rej istotnym elementem jest pog\u0142\u0119bianie wzajemnego zrozumienia, tak\u017ce w wymiarze emocjonalnym.<\/p>\n

Inny aspekt treningu grupowego to wzajemne modelowanie sposob\u00f3w radzenia sobie z problemami, pokonywania przeszk\u00f3d, uwalniania si\u0119 od ograniczaj\u0105cych schemat\u00f3w my\u015blenia i dzia\u0142ania. To zrozumia\u0142e, \u017ce klimat sprzyjaj\u0105cy autentyczno\u015bci, mo\u017cliwo\u015b\u0107 funkcjonowania bez codziennych masek i wi\u0119ksza otwarto\u015b\u0107 zach\u0119caj\u0105 do przekraczania swoich nawykowych ogranicze\u0144.\u00a0 A poniewa\u017c uczestnicy grupy reprezentuj\u0105 odmienne mapy \u015bwiata, zr\u00f3\u017cnicowane do\u015bwiadczenia \u017cyciowe i zawodowe, wielorakie kompetencje spo\u0142eczne i inne, to stanowi\u0105 nieocenione i bogate \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji do rozwi\u0105zywania swoich problem\u00f3w podczas treningu. Dlatego jest to wspania\u0142a okazja do tw\u00f3rczej pracy r\u00f3wnie\u017c nad tym, co do tej pory wydawa\u0142o si\u0119 nierozwi\u0105zywalne.<\/p>\n

\"\"
Elementy psychodramy podczas treningu grupowego<\/figcaption><\/figure>\n

Zastosowania<\/strong><\/p>\n

Walory treningu grupowego zosta\u0142y szybko docenione przez zr\u00f3\u017cnicowane \u015brodowiska zawodowe. Sta\u0142 si\u0119 on na Zachodzie jednym z kluczowych narz\u0119dzi rozwoju osobistego i pog\u0142\u0119biania umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych podczas kszta\u0142cenia i p\u00f3\u017aniej doskonalenia zawodowego psycholog\u00f3w, psychoterapeut\u00f3w, nauczycieli, ale tak\u017ce trener\u00f3w grupowych, lider\u00f3w, zespo\u0142\u00f3w pracowniczych itd. Przed laty mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107 w takim treningu, organizowanym w Londynie. By\u0142o to bardzo ciekawe do\u015bwiadczenie, bo dodatkowym kontekstem sta\u0142a si\u0119 mi\u0119dzykulturowo\u015b\u0107 grupy. Uczestniczyli w nim szwedzcy biznesmeni na stanowiskach dyrektorskich,\u00a0 siostry zakonne i ksi\u0105dz z Irlandii, trenerka biznesu z wyspy North Island, Brytyjczycy \u2013 dziennikarka oraz gitarzysta, psychoterapeuta z Polski (w mojej osobie) i inni. Najbardziej zaskoczy\u0142 mnie wtedy fakt, \u017ce przedstawiciele tych wszystkich profesji traktowali trening grupowy jak \u201echleb powszedni\u201d, co wtedy wyra\u017anie kontrastowa\u0142o z sytuacj\u0105 w naszym kraju. I cho\u0107 sytuacja u nas od tamtej pory znacznie si\u0119 zmieni\u0142a, to nadal ta forma wpierania rozwoju nie jest nale\u017cycie doceniana.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Istotnym elementem treningu grupowego jest potencja\u0142 grupy, \u201esieciowy\u201d charakter rozwijaj\u0105cych si\u0119 w niej relacji oraz fakt, \u017ce grupa stanowi system, kt\u00f3ry jest czym\u015b wi\u0119cej, ni\u017c suma sk\u0142adaj\u0105cych na ni\u0105 jednostek (to spostrze\u017cenie dokonane ju\u017c przez Kurta Levina). M\u00f3wi\u0105c metaforycznie, jest ona jak organizm, kt\u00f3ry dzi\u0119ki specyficznej dla siebie budowie (ka\u017cda grupa jest inna), posiada r\u00f3wnie\u017c unikalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci. W tym przypadku nie tylko osoba trenera czy terapeuty jest si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 zmiany i nie tyle indywidualna relacja z nim, lecz sie\u0107 relacji i wymiany, kt\u00f3ra dokonuje si\u0119 w ca\u0142ej grupie. U\u017cywaj\u0105c terminologii Lewina mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie pole grupowe stwarza mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 niedost\u0119pne w relacji typu jeden na jeden. Czyli czynnikiem katalizuj\u0105cym zmian\u0119 czy rozw\u00f3j s\u0105 relacje spo\u0142eczne w grupie i do\u015bwiadczenie szczeg\u00f3lnego rodzaju wsp\u00f3lnoty w jej r\u00f3\u017cnych fazach komunikacji, kryzysu i wsp\u00f3\u0142pracy. Trening grupowy nie opiera si\u0119 przy tym na jakim\u015b z g\u00f3ry przyj\u0119tym programie, tylko na procesach samoregulacji i samoorganizacji grupy, obejmuj\u0105cych tak\u017ce spontanicznie pojawiaj\u0105ce si\u0119 w niej tre\u015bci i emocje, wnoszone przez uczestnik\u00f3w.<\/p>\n

Mo\u017cna wiele m\u00f3wi\u0107 i pisa\u0107 na temat treningu grupowego, trzeba go jednak do\u015bwiadczy\u0107, \u017ceby w pe\u0142ni odkry\u0107, czym on rzeczywi\u015bcie jest i na czym polega jego unikalno\u015b\u0107 oraz doceni\u0107 jego warto\u015b\u0107. Trzeba wej\u015b\u0107 do wody, \u017ceby zacz\u0105\u0107 p\u0142ywa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co pewien czas spotykam si\u0119 z pytaniem, co ma do zaoferowania udzia\u0142 w terapeutycznym treningu grupowym, w por\u00f3wnaniu do np. indywidualnej terapii lub coachingu. Postanowi\u0142em wi\u0119c odpowiedzie\u0107 na to pytanie poprzez wpis na blogu, dzi\u0119ki czemu zainteresowani b\u0119d\u0105 mogli znale\u017a\u0107 odpowiedzi na nurtuj\u0105ce ich pytania dotycz\u0105ce tej formy pomocy i samorozwoju. \u00a0Dla uproszczenia przekazu b\u0119d\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[71,1],"tags":[79,135,129,133,128,131,126,127,134,130,132],"class_list":["post-601","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medytacja-uwaznosci","category-uncategorized","tag-benedykt-peczko","tag-inteligencja-spoleczna","tag-irvin-yalom","tag-komunikacja-interpersonalna","tag-kurt-lewin","tag-samoswiadomosc","tag-terapia","tag-terapia-grupowa","tag-terning-grupowy","tag-uwaznosc","tag-wrazliwosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=601"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":609,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/601\/revisions\/609"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}