{"id":561,"date":"2017-12-29T17:55:04","date_gmt":"2017-12-29T17:55:04","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.econlp.com\/?p=561"},"modified":"2017-12-29T20:09:04","modified_gmt":"2017-12-29T20:09:04","slug":"psychologia-samorealizacji-a-nlp-cz-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/psychologia-samorealizacji-a-nlp-cz-5\/","title":{"rendered":"Psychologia samorealizacji a NLP cz. 5"},"content":{"rendered":"

Czas na podsumowanie<\/strong><\/p>\n

Samorealizacja, do\u015bwiadczenia szczytowe, samotranscendencja – czy wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka sta\u0107 na to, \u017ceby zajmowa\u0107 si\u0119 takimi tematami, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 ca\u0142kowicie odleg\u0142e od codzienno\u015bci, od \u201eprozy \u017cycia\u201d i \u201edarwinowskiej walki o przetrwanie\u201d? Czy\u017c nie rozwin\u0119li tych koncepcji autorzy \u017cyj\u0105cy sobie beztrosko w bogatej Ameryce, z dala od wyzwa\u0144, z jakimi boryka si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi?<\/p>\n

Trzeba jednak rozwia\u0107 \u00a0sielankowy obraz przedstawiaj\u0105cy \u017cycie tw\u00f3rc\u00f3w psychologii humanistycznej. Abraham Maslow wychowywa\u0142 si\u0119 w ubogiej rodzinie emigrant\u00f3w rosyjskich w jednej z dzielnic Nowego Jorku. W grupie swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w wielokrotnie cierpia\u0142 jako jedyne \u017cydowskie dziecko (obce kulturowo i obyczajowo). Co gorsze, jego rodzice byli prostymi lud\u017ami, nie rozumiej\u0105cymi potrzeb i uczu\u0107 swojego syna, surowo, a nawet bezdusznie wychowuj\u0105cymi ma\u0142ego Abrahama (brak wyraz\u00f3w mi\u0142o\u015bci i zainteresowania nim, krytyka itp.)\u00a0 Z kolei pod koniec swojego \u017cycia Maslow ci\u0119\u017cko chorowa\u0142 na serce (zmar\u0142 na atak serca w 1970), a to w tamtym w\u0142a\u015bnie okresie wprowadzi\u0142 poj\u0119cie samotranscendencji i znacznie pog\u0142\u0119bi\u0142 swoje wcze\u015bniejsze modele.<\/p>\n

\"\"
Abraham Maslow podczas wyk\u0142adu<\/figcaption><\/figure>\n

Jego przyjaciel, Anthony Sutich, z kt\u00f3rym w 1967 r. powo\u0142ali do istnienia Juournal of Humanistic Psychology, bywa obecnie okre\u015blany mianem \u201etephena Hawkinga w dziedzinie psychologii\u201d. Sutich ju\u017c w swojej m\u0142odo\u015bci zachorowa\u0142 na post\u0119puj\u0105cy artretyzm, co spowodowa\u0142o trwa\u0142e upo\u015bledzenie sprawno\u015bci ruchowej. By\u0142 to prawie ca\u0142kowity parali\u017c, pozwalaj\u0105cy jedynie porusza\u0107 niekt\u00f3rymi palcami jednej z r\u0105k i w niewielkim zakresie ramionami. Ta niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 utrzyma\u0142a si\u0119 do ko\u0144ca jego \u017cycia. I pomy\u015ble\u0107, \u017ce Sutich to jeden z czo\u0142owych tw\u00f3rc\u00f3w psychologii humanistycznej oraz bywalec Instytutu Esalen.<\/p>\n

\"\"
Anthony \u201eTony\u201d Sutich (1907-1976) podczas spotkania dyskusyjnego<\/figcaption><\/figure>\n

Warto tu nadmieni\u0107, \u017ce Maslow i Sutich byli r\u00f3wnie\u017c jednymi z czo\u0142owych pionier\u00f3w \u201eczwartej si\u0142y w psychologii\u201d – psychologii transpersonalnej. O ile psychologia humanistyczna skupia\u0142a si\u0119 na osi\u0105ganiu optimum funkcjonowania osoby, to punktem wyj\u015bcia psychologii transpersonalnej jest opisana w poprzedniej cz\u0119\u015bci samotranscendencja. Teoria samotranscendencji b\u0119d\u0105c szczytowym osi\u0105gni\u0119ciem psychologii humanistycznej, sk\u0142oni\u0142a jej tw\u00f3rc\u00f3w do dalszych poszukiwa\u0144, zogniskowanych g\u0142\u00f3wnie na tych aspektach funkcjonowania cz\u0142owieka, kt\u00f3re wykraczaj\u0105 poza poj\u0119cie i ramy osobowo\u015bci. St\u0105d nazwa \u201etrans-personalna\u201d, czyli badaj\u0105ca to, co poza- czy ponadosobowe w ludzkim do\u015bwiadczeniu.\u00a0 \u00a0Lata 60 i 70 ubieg\u0142ego stulecia to okres intensywnych eksperyment\u00f3w ze \u015brodkami psychodelicznymi, deprywacj\u0105 sensoryczn\u0105, biofeedbackiem, r\u00f3\u017cnymi formami medytacji itp. Doprowadzi\u0142y one do upowszechnienia poj\u0119cia \u201eodmienne stany \u015bwiadomo\u015bci\u201d, a w\u015br\u00f3d nich \u201ewy\u017csze stany \u015bwiadomo\u015bci\u201d, na okre\u015blenie sposob\u00f3w do\u015bwiadczania rzeczywisto\u015bci odkrywaj\u0105cych jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci niedost\u0119pne dla zwyk\u0142ego, codziennego stanu umys\u0142u. Jedn\u0105 z czo\u0142owych postaci toruj\u0105cych drog\u0119 dla tej nowej dziedziny by\u0142 Tony Sutich, cz\u0142owiek przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia przykuty do \u0142\u00f3\u017cka!<\/p>\n

\"\"
\u201eTony\u201d z oprzyrz\u0105dowaniem s\u0142u\u017c\u0105cym do komunikacji ze \u015bwiatem<\/figcaption><\/figure>\n

I jeszcze jeden przyk\u0142ad wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy psychologii i psychoterapii humanistycznej, kt\u00f3rego \u017cycie dalekie by\u0142o od sielanki – Frederick Perls, jeden z trojga os\u00f3b modelowanych przez tw\u00f3rc\u00f3w NLP. Mia\u0142 kochaj\u0105c\u0105 matk\u0119, lecz z ojcem \u0142\u0105czy\u0142y go skomplikowane relacje. Ojciec cz\u0119sto zwraca\u0142 si\u0119 do ma\u0142ego Fritza \u2013 \u201ety g\u00f3wno\u201d, co zapad\u0142o ch\u0142opcu w pami\u0119\u0107 na ca\u0142e \u017cycie. W sensie emocjonalnym czu\u0142 si\u0119 przez ojca odrzucony, a nawet tyranizowany. Powiada\u0142, \u017ce ojciec, wielki mistrz maso\u0144ski (zapewne nawyk\u0142y do zasad bezwzgl\u0119dnego podporz\u0105dkowania i pos\u0142usze\u0144stwa), uwielbia\u0142 sztuk\u0119, lecz nienawidzi\u0142 prawie wszystko inne. Nienawidzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 \u017con\u0119, a zakochany by\u0142 w innej. R\u00f3wnie\u017c w szkole Perls mierzy\u0142 si\u0119 z r\u00f3\u017cnego rodzaju traumami, w tym z okrucie\u0144stwem nauczycieli.<\/p>\n

\"\"
Od lewej: wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca psychologii transpersonalnej, Stanislav Grof i Frederick Perls<\/figcaption><\/figure>\n

W 1914 r. trafi\u0142 na front I wojny \u015bwiatowej. Wspomina\u0142, \u017ce zar\u00f3wno \u017cycie jak i \u015bmier\u0107 by\u0142y wtedy horrorem, \u017ce \u017cycie w okopach to by\u0142a ci\u0105g\u0142a agonia. W tamtej wojnie poleg\u0142o lub zosta\u0142o rannych ok. 9,5 miliona \u017co\u0142nierzy. Perls prze\u017cy\u0142 ten horror. Jednak zaledwie kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej w jego rodzinnych Niemczech dominowa\u0142a ju\u017c ideologia i praktyka narodowosocjalistyczna, i w ko\u0144cu w 1936 r. Perls jako \u017byd nara\u017cony na prze\u015bladowania ze strony NSDAP i jej boj\u00f3wek, wraz z rodzin\u0105 uda\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119. Dopiero tam, po wielu poszukiwaniach i rozczarowaniach odnalaz\u0142 swoj\u0105 drog\u0119 do spe\u0142nienia jako psychoterapeuta, autor i jeden z \u201eojc\u00f3w\u201d Ruchu Potencja\u0142u Ludzkiego. Stworzona przez niego wraz z \u017con\u0105, Laur\u0105, psychoterapia Gestalt do dzi\u015b jest jednym ze znacz\u0105cych nurt\u00f3w w psychoterapii.<\/p>\n

\"\"
Frederick i Laura Perls<\/figcaption><\/figure>\n

W obliczu takich fakt\u00f3w trudno usprawiedliwia\u0107 przed sob\u0105 odk\u0142adanie na p\u00f3\u017aniej swojej samoaktualizacji. Gdyby tak post\u0105pili wymienieni wy\u017cej wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy psychologii humanistycznej (a przekonuj\u0105cych powod\u00f3w znale\u017aliby wiele), to kto wie, czy ten ruch w og\u00f3le by powsta\u0142, a nauka o cz\u0142owieku i w og\u00f3le kultura zosta\u0142yby znacznie zubo\u017cone. Dlatego mog\u0105 by\u0107 dobrymi przyk\u0142adami do modelowania dla wsp\u00f3\u0142czesnych ludzi. Jak zauwa\u017ca Michael Hall, pojawia si\u0119 tu pewien problem, kt\u00f3ry polega na tym, \u017ce w takich przypadkach mamy modelowa\u0107 nie pojedyncze kompetencje, lecz proces obejmuj\u0105cy ca\u0142e \u017cycie. A to o wiele trudniej zoperacjonalizowa\u0107. Nie da si\u0119 tego r\u00f3wnie\u017c przedstawi\u0107 w postaci jednego prostego modelu czy strategii. Z pewno\u015bci\u0105 potrzebne jest w takich przypadkach modelowanie uwzgl\u0119dniaj\u0105ce wszystkie poziomy logiczne, co wymaga wi\u0119cej czasu i nak\u0142adu. Niemniej ka\u017cdy mo\u017ce czerpa\u0107 co najmniej inspiracj\u0119 od os\u00f3b samoaktualizuj\u0105cych si\u0119 i odkry\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0119 do niej prowadz\u0105c\u0105.<\/p>\n

\"\"
Jeden z najbardziej znacz\u0105cych autor\u00f3w, Michael Hall, pisze o samoaktualizacji z perspektywy NLP<\/figcaption><\/figure>\n

Wed\u0142ug Halla warto w tym celu odpowiedzie\u0107 sobie na nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n

    \n
  1. Co samoaktualizacja oznacza dla ciebie? Jaki sens jej nadajesz? Jakie ograniczaj\u0105ce przekonania mog\u0142y jak dot\u0105d sabotowa\u0107 twoj\u0105 samorealizacj\u0119? Jakie znaczenie nadane przez ciebie samoaktualizacji mo\u017ce najbardziej ci\u0119 wzmocni\u0107 i najbardziej uwolni\u0107 tw\u00f3j potencja\u0142?<\/li>\n
  2. Dlaczego warto \u015bwiadomie wspiera\u0107 proces samoaktualizacji? Co dzi\u0119ki temu zyskasz? Jaka jest twoja nadrz\u0119dna intencja, kt\u00f3ra wzmacnia realizacj\u0119 twojego potencja\u0142u? Jaka mo\u017ce by\u0107 twoja pozytywna intencja stoj\u0105ca za \u201eoporem\u201d przed samorealizacj\u0105? Co mimo to motywuje ci\u0119 do samorealizacji?<\/li>\n
  3. W jaki spos\u00f3b do\u015bwiadczasz samorealizacji – co wtedy widzisz, s\u0142yszysz i czujesz? Jaki stan osi\u0105gasz lub osi\u0105gniesz dzi\u0119ki samorealizacji? Jakie nowe horyzonty i mo\u017cliwo\u015bci ten stan otworzy przed tob\u0105?<\/li>\n
  4. Kim potrzebujesz si\u0119 sta\u0107, aby urzeczywistni\u0107 najlepsz\u0105 wersj\u0119 siebie? Jak zmieni si\u0119 twoje poczucie to\u017csamo\u015bci, gdy staniesz si\u0119 osob\u0105 samorealizuj\u0105c\u0105 si\u0119? Jak zmieni si\u0119 wtedy twoje poczucie w\u0142asnej warto\u015bci? Jak zmieni si\u0119 poczucie pewno\u015bci siebie, swoich talent\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci?<\/li>\n
  5. Jakie wewn\u0119trzne zasoby pomog\u0105 ci w samorealizacji i uwolnieniu twojego potencja\u0142u? Jakie posiadasz talenty, zdolno\u015bci i dary, kt\u00f3re chcesz uwolni\u0107 i rozwin\u0105\u0107? Jak potrzebujesz przeformu\u0142owa\u0107 swoj\u0105 omylno\u015b\u0107 i niedoskona\u0142o\u015b\u0107, aby \u017cadne \u201eb\u0142\u0119dy\u201d czy \u201epora\u017cki\u201d nie mog\u0142y powstrzyma\u0107 twojego procesu samourzeczywistnienia?<\/li>\n
  6. Jakie umiej\u0119tno\u015bci interpersonalne i spo\u0142eczne uczyni\u0105 twoj\u0105 samoaktualizacj\u0119 jeszcze pe\u0142niejsz\u0105? Jakie przekonania na temat innych ludzi i relacji pomog\u0105 pe\u0142niej si\u0119 urzeczywistni\u0107 twojemu spo\u0142ecznemu Ja?<\/li>\n
  7. Czy twoje obecne przekonania na temat czasu, planowania, przesz\u0142o\u015bci, przysz\u0142o\u015bci itp. wpieraj\u0105 tw\u00f3j rozw\u00f3j? Jaki dotycz\u0105cy czasu sens potrzebujesz odkry\u0107, aby by\u0107 bardziej obecnym w chwili tera\u017aniejszej, \u017cy\u0107 pe\u0142niej \u201etu i teraz\u201d?<\/li>\n
  8. W jaki spos\u00f3b samoaktualizacja pozwoli ci pe\u0142niej realizowa\u0107 twoje zainteresowania i pasje? W jakich obszarach mo\u017ce przebiega\u0107 g\u0142\u00f3wnie twoja samorealizacja? W jakich mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 najwi\u0119ksze szczyty? Jakie nowe \u015bwiaty (zainteresowa\u0144, poznawania, do\u015bwiadczenia itd.) mog\u0105 si\u0119 wtedy przed tob\u0105 otworzy\u0107?<\/li>\n<\/ol>\n

    Te pytania s\u0105 dobr\u0105 okazj\u0105 do zako\u0144czenia cyklu tekst\u00f3w o psychologii samoaktualizacji z punktu widzenia NLP (i nie tylko NLP). Mo\u017cna by oczywi\u015bcie ten temat rozwin\u0105\u0107 jeszcze bardziej, pozna\u0107 wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142owych opis\u00f3w, po kt\u00f3re zreszt\u0105 zainteresowani mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 do ksi\u0105\u017cek Halla, czy nawet Maslowa. Jednak samo czytanie nie wystarczy. Odpowied\u017a na powy\u017csze pytania mo\u017ce by\u0107 pierwszym krokiem praktycznym w kierunku bardziej \u015bwiadomej samoaktualizacji. Odpowiedzi na te pytania nie musz\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 szybko i nie powinny by\u0107 mechaniczne. Wymagaj\u0105 one zastanowienia, czasem wielokrotnego wracania do tematu, na niekt\u00f3re w og\u00f3le mo\u017cemy nie mie\u0107 teraz odpowiedzi. Ale pami\u0119tajmy, samorealizacja jest procesem obejmuj\u0105cym ca\u0142e nasze \u017cycie, wi\u0119c i odpowiedzi, odkrycia i wgl\u0105dy b\u0119d\u0105 si\u0119 pewnie pojawia\u0142y co pewien czas, gdy \u201echwila dojrzeje\u201d. Potrzebuj\u0105 tylko odpowiedniego zasilania, jakim jest nasza uwaga, \u015bwiadomo\u015b\u0107 i konsekwentne kroczenie swoj\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105, w tym powracanie do wspomnianych pyta\u0144.<\/p>\n

    I tego \u017cycz\u0119 Wam, Drodzy Czytelnicy, zach\u0119caj\u0105c Was do wykorzystania czasu prze\u0142omu starego i Nowego Roku do autorefleksji, tak\u017ce na temat samorealizacji. Mam nadziej\u0119, \u017ce po\u015bwi\u0119cony jej cykl b\u0119dzie w tym dla Was dodatkow\u0105 inspiracj\u0105. Oby Nowy Rok przyni\u00f3s\u0142 Wam wiele odkry\u0107, dokona\u0144 i kolejnych krok\u00f3w na drodze Waszego samourzeczywistnienia.<\/p>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Czas na podsumowanie Samorealizacja, do\u015bwiadczenia szczytowe, samotranscendencja – czy wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka sta\u0107 na to, \u017ceby zajmowa\u0107 si\u0119 takimi tematami, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 ca\u0142kowicie odleg\u0142e od codzienno\u015bci, od \u201eprozy \u017cycia\u201d i \u201edarwinowskiej walki o przetrwanie\u201d? Czy\u017c nie rozwin\u0119li tych koncepcji autorzy \u017cyj\u0105cy sobie beztrosko w bogatej Ameryce, z dala od wyzwa\u0144, z jakimi boryka si\u0119…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[79,109,105,14,108,95,106,107],"class_list":["post-561","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-benedykt-peczko","tag-hall","tag-maslow","tag-nlp","tag-perls","tag-samorealizacja","tag-sutich","tag-transcedencja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=561"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":573,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561\/revisions\/573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}