{"id":362,"date":"2016-12-09T09:45:29","date_gmt":"2016-12-09T09:45:29","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.econlp.com\/?p=362"},"modified":"2017-02-17T23:22:07","modified_gmt":"2017-02-17T23:22:07","slug":"medytacja-uwaznosci-i-jej-wielorakie-zastosowania-cz-vii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/medytacja-uwaznosci-i-jej-wielorakie-zastosowania-cz-vii\/","title":{"rendered":"Medytacja uwa\u017cno\u015bci i jej wielorakie zastosowania \u2013 cz. VII"},"content":{"rendered":"
Wp\u0142yw medytacji uwa\u017cno\u015bci na m\u00f3zg<\/h5>\n

Czy praktyka uwa\u017cno\u015bci, tak jak zosta\u0142a skr\u00f3towo opisana w\u00a0poprzednich cz\u0119\u015bciach tego tekstu, przynosi efekty, kt\u00f3re daje si\u0119 mierzy\u0107? Czy istniej\u0105 miarodajne badania na temat tej formy medytacji? A\u00a0je\u015bli tak, to jakie praktyczne wnioski z\u00a0nich wynikaj\u0105? Tym zagadnieniom po\u015bwi\u0119cony jest niniejszy wpis, kt\u00f3ry dostarcza fascynuj\u0105cych odpowiedzi na powy\u017csze pytania.<\/p>\n

Badania naukowe nad medytacj\u0105 obejmuj\u0105 szeroki zakres projekt\u00f3w skupiaj\u0105cych si\u0119 na zr\u00f3\u017cnicowanych aspektach tego rodzaju praktyki. Na przyk\u0142ad wiele bada\u0144 zosta\u0142o po\u015bwi\u0119conych\u00a0 osobom praktykuj\u0105cym latami. Inne badania dotyczy\u0142y wybranych grup os\u00f3b, gdzie por\u00f3wnywano wybrane parametry zmierzone zanim przeszli trening uwa\u017cno\u015bci oraz po jego zako\u0144czeniu. Tak post\u0119powano mi\u0119dzy innymi w\u00a0przypadku uczestnik\u00f3w o\u015bmiotygodniowych program\u00f3w redukcji stresu opartych na uwa\u017cno\u015bci. Sprawdzano r\u00f3wnie\u017c korelacj\u0119 mi\u0119dzy praktyk\u0105 uwa\u017cno\u015bci a\u00a0poziomem l\u0119ku, depresji i\u00a0innych zaburze\u0144.\u00a0 Badano r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw tej medytacji na rozw\u00f3j relacji partnerskich oraz w\u00a0wielu innych obszarach. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 praktyk\u0119 uwa\u017cno\u015bci za jedn\u0105 z\u00a0najlepiej przebadanych metod.<\/p>\n

Badania obejmuj\u0105ce osoby o\u00a0d\u0142ugim sta\u017cu praktyki wykazuj\u0105, \u017ce omawiana medytacja nie tylko wp\u0142ywa na umys\u0142, ale tak\u017ce na m\u00f3zg. Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy ch\u0119tnie poddaje pomiarom mnich\u00f3w tybeta\u0144skich czy praktykuj\u0105cych buddyzm zen, ale te\u017c ludzi \u015bwieckich o\u00a0d\u0142ugim sta\u017cu praktyki.<\/p>\n

\"Badania
Badania z\u00a0udzia\u0142em francuskiego mnicha, Matthieu Ricarda ze szko\u0142y Ningma buddyzmu tybeta\u0144skiego. Przeprowadzone na Uniwersytecie Wisconsin w\u00a0Madison w\u00a02008 r. Na zdj\u0119ciu wida\u0107 przygotowania do pomiar\u00f3w z\u00a0wykorzystaniem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI).<\/figcaption><\/figure>\n

Zgodnie z\u00a0wynikami tego rodzaju bada\u0144, wieloletnia praktyka uwa\u017cno\u015bci wp\u0142ywa\u00a0na pogrubienie szarej kory m\u00f3zgowej w\u00a0obszarach odpowiedzialnych za utrzymywanie uwagi, a\u00a0tak\u017ce za przetwarzanie wra\u017ce\u0144 zmys\u0142owych i\u00a0integracj\u0119 emocjonaln\u0105. Badacze wyci\u0105gn\u0119li z\u00a0tego wniosek, \u017ce ten rodzaj pracy z\u00a0umys\u0142em mo\u017ce sprzyja\u0107 zapobieganiu zmniejszania si\u0119 grubo\u015bci warstwy szarej substancji m\u00f3zgu, co jest powszechnym zjawiskiem u\u00a0ludzi starszych i\u00a0post\u0119puje wraz z\u00a0wiekiem.<\/p>\n

\"Matthieu
Matthieu Ricard i\u00a0Richard J. Davidson, profesor psychologii i\u00a0psychiatrii w\u00a0o\u015brodku badawczym William James and Vilas oraz dyrektor Waisman Lab for Brain Imaging and Behavior (WLBIB).<\/figcaption><\/figure>\n

Dlaczego zmiany grubo\u015bci kory szarej s\u0105 takie istotne? Poniewa\u017c zale\u017cy od niej sprawno\u015b\u0107 umys\u0142owa. Im cie\u0144sza kora, tym wi\u0119ksze upo\u015bledzenie proces\u00f3w poznawczych, w\u00a0tym pami\u0119ci, uwagi, percepcji, funkcji j\u0119zykowych itp. Dlatego osoby starsze powszechnie cierpi\u0105 z\u00a0 powodu trudno\u015bci z\u00a0pami\u0119ci\u0105, z\u00a0kojarzeniem, zdolno\u015bci\u0105 uczenia si\u0119 itd. Jednak\u00a0nie jeste\u015bmy skazani na \u201ekonieczny\u201d zanik szarej substancji. Nie musimy biernie czeka\u0107 na \u201enieuniknione\u201d.\u00a0 Dzi\u015b znanych jest wiele sposob\u00f3w wzmacniania swojego m\u00f3zgu, od stosowania odpowiedniej diety i\u00a0suplementacji (m.in. bogatej w\u00a0kwasy omega 3), poprzez systematyczny wysi\u0142ek aerobowy, stosowanie kr\u00f3tkich post\u00f3w (g\u0142od\u00f3wek), a\u017c po uczenie si\u0119 nowych umiej\u0119tno\u015bci a\u017c do ko\u0144ca \u017cycia. Z\u00a0tego powodu zaleca si\u0119 osobom w\u00a0podesz\u0142ym wieku nauk\u0119 nowego j\u0119zyka, gry na instrumencie, ta\u0144ca itp. W\u00a0\u015bwietle tych ustale\u0144 sens istnienia Uniwersytet\u00f3w Trzeciego Wieku zyskuje nowy wymiar. Istnieje bogata literatura na ten temat, tak\u017ce w\u00a0j\u0119zyku polskim, jak np.: David Perlmutter, Alberto Villoldo \u201eAktywuj pe\u0142n\u0105 moc m\u00f3zgu\u201d, Ernst Poppel, Beatrice Wagner \u201eIm starszy, tym lepszy\u201d czy Elkhonon Goldberg \u201eJak umys\u0142 ro\u015bnie w\u00a0si\u0142\u0119, gdy m\u00f3zg si\u0119 starzeje\u201d. Jak jednak widzimy, medytacja, w\u00a0tym praktyka uwa\u017cno\u015bci ma w\u00a0tym wzgl\u0119dzie niebagatelne znaczenie.<\/p>\n

\"Yongey
Yongey Miguyr Rinpocze, nepalski mistrz medytacji ze szk\u00f3\u0142 Ningma i Karma Kagyu buddyzmu tybeta\u0144skiego. Przygotowania do pomiaru EEG w czasie medytacji.<\/figcaption><\/figure>\n

Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce zmiany w\u00a0strukturze szarej kory s\u0105 rejestrowane nie tylko\u00a0u\u00a0praktykuj\u0105cych latami, ale r\u00f3wnie\u017c u\u00a0adept\u00f3w 8-tygodniowych kurs\u00f3w redukcji stresu opartych na medytacji uwa\u017cno\u015bci. W\u00a02011 r. Sara Lazar i\u00a0jej zesp\u00f3\u0142 z\u00a0Massachusetts General Hospital w\u00a0Bostonie wykazali, \u017ce wprawdzie nie uzyskano po 8 tygodniach pogrubienia szarej kory, ale stwierdzono zwi\u0119kszenie jej g\u0119sto\u015bci w\u00a0hipokampie, kt\u00f3rego funkcje\u00a0s\u0105 powi\u0105zane z\u00a0uczeniem si\u0119 i\u00a0pami\u0119ci\u0105,\u00a0 a\u00a0tak\u017ce w\u00a0obszarach odpowiedzialnych\u00a0za samo\u015bwiadomo\u015b\u0107, wsp\u00f3\u0142czucie i\u00a0introspekcj\u0119. R\u00f3wnocze\u015bnie u\u00a0tych samych os\u00f3b zmniejszy\u0142a si\u0119 g\u0119sto\u015b\u0107 szarej materii w\u00a0ciele migda\u0142owatym, odgrywaj\u0105cym kluczow\u0105 rol\u0119\u00a0w\u00a0do\u015bwiadczaniu stresu.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d eksperymentator\u00f3w trwaj\u0105 dyskusje na temat teoretycznych konkluzji dotycz\u0105cych wynik\u00f3w tego rodzaju bada\u0144, a\u00a0\u015brodowiska naukowe s\u0105 jednomy\u015blne co do tego, \u017ce powinny one by\u0107 powtarzane i\u00a0rozwijane. Jednak wnioski praktyczne, jakie wynikaj\u0105 z\u00a0dotychczas zebranego materia\u0142u badawczego, wydaj\u0105 si\u0119 jednoznaczne \u2013 medytacja uwa\u017cno\u015bci zmienia nie tylko subiektywne doznania praktykuj\u0105cych, lecz w\u00a0sensie dos\u0142ownym \u201erze\u017abi m\u00f3zg\u201d,<\/p>\n

by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 okre\u015bleniem neuropsychologa ameryka\u0144skiego, Ricka Hansona. Tak wi\u0119c rozwijaj\u0105c znane przys\u0142owie, g\u0142osz\u0105ce \u017ce \u201ecz\u0142owiek jest kowalem swojego losu\u201d, mo\u017cna doda\u0107, \u017ce r\u00f3wnie\u017c \u201ejest rze\u017abiarzem swojego m\u00f3zgu\u201d. A\u00a0praktyka uwa\u017cno\u015bci pomaga sta\u0107 si\u0119 w\u00a0tym wzgl\u0119dzie prawdziwym artyst\u0105.<\/p>\n

\"dr
dr Sara Lazar (trzecia od lewej) ze wsp\u00f3\u0142pracownikami.<\/figcaption><\/figure>\n

Dla zainteresowanych umieszczam poni\u017cej wybrane \u017ar\u00f3d\u0142a nt. bada\u0144 nad efektami medytacji, w\u00a0tym praktyki uwa\u017cno\u015bci:<\/p>\n