{"id":227,"date":"2016-04-07T08:00:15","date_gmt":"2016-04-07T08:00:15","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.econlp.com\/?p=227"},"modified":"2017-02-17T23:28:02","modified_gmt":"2017-02-17T23:28:02","slug":"sh-html","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/sh-html\/","title":{"rendered":"Medytacja uwa\u017cno\u015bci i jej wielorakie zastosowania \u2014 cz. I"},"content":{"rendered":"

Uwa\u017cno\u015b\u0107 przynosi po\u017cytek wsz\u0119dzie – Budda\u00a0 (Sa\u1e41yutta Nik\u0101ya 46.53 – jeden z rdzennych tekst\u00f3w buddyjskich)<\/p><\/blockquote>\n

Medytacja uwa\u017cno\u015bci (mindfulness) jest coraz bardziej rozpoznawaln\u0105 metod\u0105 o uniwersalnym zastosowaniu \u2014 od profilaktyki, poprzez r\u00f3\u017cne formy terapii, medycyn\u0119, samorozw\u00f3j, po resocjalizacj\u0119 i inne. Od pewnego czasu praktyka uwa\u017cno\u015bci jest r\u00f3wnie\u017c stosowana w coachingu. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce to „moda” wywo\u0142uj\u0105ca owczy p\u0119d. Nie dajmy si\u0119 jednak zwie\u015b\u0107 takim p\u0142ytkim interpretacjom. Medytacja uwa\u017cno\u015bci jest bowiem jedn\u0105 z najlepiej przebadanych metod przez wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 nauk\u0119. Wyniki tych bada\u0144 przeprowadzanych w oparciu o najwy\u017csze wymogi metodologiczne, klasyfikuj\u0105 j\u0105 w\u015br\u00f3d metod o potwierdzonej naukowo skuteczno\u015bci (evidence based). Dlatego ameryka\u0144ski odpowiednik NFZ refunduje us\u0142ugi psychoterapeutyczne oparte na medytacji uwa\u017cno\u015bci.<\/p>\n

Jak ta forma medytacji ma si\u0119 do NLP? W jaki spos\u00f3b adepci NLP mog\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 j\u0105 z posiadan\u0105 wiedz\u0105 i umiej\u0119tno\u015bciami? Czy NLP nie zapewnia tego samego, tylko w troch\u0119 inny spos\u00f3b? Na czym polega „dzia\u0142anie” praktyki uwa\u017cno\u015bci? Jaki jest jej cel i potencjalne zastosowania? Na te i im podobne pytania postaram si\u0119 odpowiedzie\u0107 w kolejnych cz\u0119\u015bciach tego tekstu. Ale…<\/p>\n

…Zanim zapoznamy si\u0119 bli\u017cej z praktyk\u0105 uwa\u017cno\u015bci jako metod\u0105, sp\u00f3jrzmy pokr\u00f3tce na t\u0142o historyczne i kulturowe, z kt\u00f3rego si\u0119 ona wywodzi. „Opowiedz mi swoj\u0105 histori\u0119, a powiem ci, kim jeste\u015b” – g\u0142osi chi\u0144skie powiedzenie. To samo mo\u017cna w tym przypadku odnie\u015b\u0107 do medytacji uwa\u017cno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 na pocz\u0105tku nie\u0142atwo poj\u0105\u0107 umys\u0142owi zachodniemu. Potrzebujemy pewnego wprowadzenia, wyja\u015bnienia kontekstu i drogi, jak\u0105 ta metoda przesz\u0142a na Zach\u00f3d.<\/p>\n

Kr\u00f3tka historia medytacji uwa\u017cno\u015bci<\/h5>\n

Jej korzenie nikn\u0105 w mrokach dziej\u00f3w, ale teksty pisane jak ten, z kt\u00f3rego zosta\u0142o zaczerpni\u0119te motto do tego artyku\u0142u, dotycz\u0105 nauk o uwa\u017cno\u015bci pochodz\u0105cych z okresu prze\u0142omu VI i V w. p. n. e, z czas\u00f3w historycznego Buddy*.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Z nauczyciela na ucznia by\u0142y one przekazywane kolejnym pokoleniom adept\u00f3w w Indiach, Indonezji, Chinach, Tajlandii, Korei, Japonii, Tybecie, Nepalu czy Bhutanie. Przekaz ten jest kontynuowany do naszych czas\u00f3w.<\/p>\n

\"Satipathana
Satipathana Sutra \u2014 podstawy uwa\u017cno\u015bci \u2014 manuskrypt z Indii<\/figcaption><\/figure>\n

Zach\u00f3d uzyska\u0142 do nich dost\u0119p na kilka r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w. Pierwszy z nich to przek\u0142ady fragment\u00f3w tekst\u00f3w buddyjskich dokonywane od XIX w. przez indolog\u00f3w takich, jak Hans Zimmer, Max M\u00fcller i inni (zwykle byli to obywatele kraj\u00f3w kolonizuj\u0105cych Wsch\u00f3d). Ich t\u0142umaczenia by\u0142y pe\u0142ne b\u0142\u0119d\u00f3w wynikaj\u0105cych z braku j\u0119zykowych odpowiednik\u00f3w wielu poj\u0119\u0107 i idei w kulturze zachodniej. Autorzy przek\u0142ad\u00f3w cz\u0119sto „omijali” te trudno\u015bci stosuj\u0105c nie tylko terminologi\u0119, ale i ca\u0142e koncepcje filozofii zachodniej, w tym chrze\u015bcija\u0144skiej, nadaj\u0105c sformu\u0142owaniom tekst\u00f3w buddyjskich zupe\u0142nie obce im znaczenie. Dzi\u0119ki nim jednak ludzie Zachodu mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 odkry\u0107 istnienie niezwyk\u0142ego bogactwa kultury duchowej Wschodu.<\/p>\n

Drugi spos\u00f3b docierania nauk o medytacji do kraj\u00f3w zachodnich to podr\u00f3\u017ce bia\u0142ych ludzi na Wsch\u00f3d w ramach ich duchowych i filozoficznych poszukiwa\u0144. Przy czym nie chodzi tu o zbuntowanych oraz \u0142akn\u0105cych „odlotu” hipis\u00f3w, lecz m.in. o psycholog\u00f3w, nauczycieli akademickich, nawet duchownych , kt\u00f3rych stosunek do dziedzictwa Wschodu mia\u0142 o wiele g\u0142\u0119bszy charakter. Kilka przyk\u0142ad\u00f3w da poj\u0119cie, jak ten proces si\u0119 dokonywa\u0142. Jednym z nich by\u0142 prof. psychologii Richard Alpert z Uniwersytetu Harvarda, kt\u00f3ry w 1967 roku uda\u0142 si\u0119 do Indii, gdzie przez dwa lata intensywnie praktykowa\u0142 medytacj\u0119 pod kierunkiem jednego z hinduskich nauczycieli. Nast\u0119pnie powr\u00f3ci\u0142 do USA, nosz\u0105c ju\u017c imi\u0119 Ram Dass, podpisuj\u0105c nim r\u00f3wnie\u017c swoje publikacje, jak np. \u00a0 Journey of Awakening: A Meditator’s Guidebook (1978).<\/p>\n

\"Prof.
Prof. Richard Alpert (Ram Dass)<\/figcaption><\/figure>\n

Uznanym autorytetem w zakresie upowszechniania wschodnich nauk medytacji by\u0142 r\u00f3wnie\u017c o. Bede Griffiths, benedyktyn angielski, kt\u00f3rego pierwotnym wykszta\u0142ceniem by\u0142o literaturoznawstwo uko\u0144czone na Uniwersytecie Oksfordzkim. W 1955 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Indii, gdzie sp\u0119dzi\u0142 38 lat (zmar\u0142 w 1993 r.).\u00a0 Hindusi nazywali go Swami Dayananda („b\u0142ogo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czucia”) i chrze\u015bcija\u0144skim sanyasinem (ascet\u0105). R\u00f3wnocze\u015bnie o. Bede utrzymywa\u0142 kontakty z zachodnimi naukowcami, jak np. prof. filozofii Renee Weber; prof. David Bohm, wsp\u00f3\u0142pracownik Alberta Einsteina i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca mechaniki kwantowej; dr biochemii Rupert Sheldrake, tw\u00f3rca teorii p\u00f3l morfogenetycznych i rezonansu morficznego. Dzi\u0119ki swojej dzia\u0142alno\u015bci, tak\u017ce publikacjom, o. Griffiths przybli\u017cy\u0142 zachodniemu \u015bwiatu wiedz\u0119\u00a0 o tradycji indyjskiej (i innych), w tym o medytacji.<\/p>\n

\"Od
Od lewej: Dalajlama, o. Bede Griffiths, dr filozofii i teologii Meath Conlan<\/figcaption><\/figure>\n

Warto nadmieni\u0107, \u017ce tak\u017ce inni duchowni chrze\u015bcija\u0144scy wydajnie przyczynili si\u0119 do upowszechnienia na Zachodzie wiedzy o medytacji wschodniej. Nale\u017celi do nich m.in. jezuita niemiecki Hugo Enomiya-Lassalle, oficjalnie uznany przez japo\u0144skich mistrz\u00f3w za wykwalifikowanego nauczyciela medytacji zen; ameryka\u0144ski trapista Thomas Merton, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c inspirowa\u0142 si\u0119 m.in. buddyzmem zen; czy niemiecki benedyktyn Willigis J\u00e4ger, kt\u00f3ry podobnie jak Enomiya-Lasalle zosta\u0142 oficjalnie ustanowiony przez mistrz\u00f3w japo\u0144skich nauczycielem medytacji zen. Poprzestan\u0119 na zasygnalizowaniu tych postaci, a zainteresowanym polecam bli\u017csze zapoznanie si\u0119 z ich cennym dorobkiem.<\/p>\n

Nie zabrak\u0142o r\u00f3wnie\u017c ludzi Zachodu, kt\u00f3rzy podr\u00f3\u017cuj\u0105c na Wsch\u00f3d, sami zostawali buddystami i nast\u0119pnie ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119cali budowaniu pomost\u00f3w mi\u0119dzy tradycj\u0105 buddyjsk\u0105 a kultur\u0105 zachodni\u0105. Mo\u017cna do nich zaliczy\u0107 takie postaci, jak Brytyjczyk Dennis Lingwood, kt\u00f3ry jako nauczyciel buddyzmu i autor znany jest jako Sangharakszita; Niemiec Ernst Lothar Hoffmann, znany jako lama Anagarika Govinda; czy du\u0144skie ma\u0142\u017ce\u0144stwo Hannah i Ole Nydhal, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c otrzymali od mistrz\u00f3w tybeta\u0144skich tytu\u0142 „lamy”, czyli nauczyciela duchowego, w tym medytacji.<\/p>\n

\"anagarika_govinda\"
Lama Anagarika Govinda (Ernst Lothar Hoffmann)<\/figcaption><\/figure>\n
\"Sangharakszita\"
Sangharakszita (Dennis Lingwood)<\/figcaption><\/figure>\n

Wszyscy oni pod przewodnictwem mistrz\u00f3w buddyjskich odbyli intensywne praktyki medytacyjne w krajach wschodnich, a nast\u0119pnie powr\u00f3cili na Zach\u00f3d, dziel\u0105c si\u0119 swoimi do\u015bwiadczeniami i zdobyt\u0105 wiedz\u0105. Sangharakszita powo\u0142a\u0142 do istnienia mi\u0119dzynarodowy uniwersalny ruch buddyjski o nazwie Przyjaciele Zachodniej Wsp\u00f3lnoty Buddyjskiej, kt\u00f3ry liczy obecnie ok. 80 o\u015brodk\u00f3w medytacyjnych w 20 krajach. Z kolei Lama Ole Nydhal za\u0142o\u017cy\u0142 ponad 640 o\u015brodk\u00f3w praktyki i nauczania medytacji na ca\u0142ym \u015bwiecie. W 2015 r. za jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 oraz jego \u017cony Hannah (\u2020 2007) UNESCO przyzna\u0142o im nagrod\u0119 za szczeg\u00f3lne osi\u0105gni\u0119cia w zakresie dzia\u0142alno\u015bci na rzecz pokoju oraz dialogu mi\u0119dzykulturowego i mi\u0119dzyreligijnego.<\/p>\n

\"hannah-ole-tsechu\"
Hannah i Ole Nydhal z Tseczu Rinpocze<\/figcaption><\/figure>\n

W wymienionych o\u015brodkach medytacji, jak te\u017c w wielu za\u0142o\u017conych przez innych nauczycieli, z praktyk\u0105 medytacji zapoznali si\u0119 m.in. liczni psychologowie, lekarze, psychoterapeuci, trenerzy itp., kt\u00f3rzy nast\u0119pnie zacz\u0119li stosowa\u0107 poznane tam metody w swoich obszarach zawodowych. I tak oto metody sprzed tysi\u0119cy lat, pochodz\u0105ce z Dalekiego Wschodu trafi\u0142y do klinik leczenia stresu, do o\u015brodk\u00f3w i gabinet\u00f3w psychoterapii, do szk\u00f3\u0142, do zak\u0142ad\u00f3w karnych, do o\u015brodk\u00f3w leczenia uzale\u017cnie\u0144, do centr\u00f3w samorozwoju i „pod strzechy” zwyk\u0142ych obywateli na Zachodzie.<\/p>\n

\"meditation_hall\"<\/p>\n

W jaki spos\u00f3b medytacja uwa\u017cno\u015bci zosta\u0142a odkryta i zaadoptowana jako uniwersalna metoda wspieraj\u0105ca rozw\u00f3j mieszka\u0144c\u00f3w Zachodu i podnosz\u0105ca jako\u015b\u0107 ich \u017cycia, tym zajmiemy si\u0119 w kolejnych cz\u0119\u015bciach.<\/p>\n

Benedykt Krzysztof Peczko<\/em><\/p>\n

*W tradycji buddyjskiej istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c tzw. „medytacyjne formy budd\u00f3w”, przedstawiane jako m\u0119skie i \u017ce\u0144skie postaci symbolizuj\u0105ce zr\u00f3\u017cnicowane aspekty o\u015bwieconego umys\u0142u. Skupianie si\u0119 na tych formach podczas niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w medytacji ma aktywizowa\u0107 ukryty potencja\u0142 umys\u0142u medytuj\u0105cego. Gdy natomiast m\u00f3wi si\u0119 o Buddzie historycznym, chodzi o ksi\u0119cia o imieniu Siddhartha Gautama z rodu Siakj\u00f3w (st\u0105d jego przydomek Siakjamuni), kt\u00f3rego ksi\u0119stwo znajdowa\u0142o si\u0119 na terenach obecnego Nepalu i p\u00f3\u0142nocnych Indii. \u017by\u0142 w latach ok. 563-483 p.n.e.<\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uwa\u017cno\u015b\u0107 przynosi po\u017cytek wsz\u0119dzie – Budda\u00a0 (Sa\u1e41yutta Nik\u0101ya 46.53 – jeden z rdzennych tekst\u00f3w buddyjskich) Medytacja uwa\u017cno\u015bci (mindfulness) jest coraz bardziej rozpoznawaln\u0105 metod\u0105 o uniwersalnym zastosowaniu \u2014 od profilaktyki, poprzez r\u00f3\u017cne formy terapii, medycyn\u0119, samorozw\u00f3j, po resocjalizacj\u0119 i inne. Od pewnego czasu praktyka uwa\u017cno\u015bci jest r\u00f3wnie\u017c stosowana w coachingu. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce to „moda” wywo\u0142uj\u0105ca…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[71],"tags":[73,72,14],"class_list":["post-227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-medytacja-uwaznosci","tag-medytacja","tag-mindfullness","tag-nlp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=227"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":428,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/227\/revisions\/428"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}