{"id":197,"date":"2012-03-01T13:32:16","date_gmt":"2012-03-01T13:32:16","guid":{"rendered":"http:\/\/econlp.home.pl\/autoinstalator\/wordpress2\/?p=197"},"modified":"2017-02-17T23:26:10","modified_gmt":"2017-02-17T23:26:10","slug":"nlp-a-inteligencje-wielorakie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/nlp-a-inteligencje-wielorakie\/","title":{"rendered":"NLP a inteligencje wielorakie"},"content":{"rendered":"

Do niedawna jeszcze uwa\u017cano (a niekt\u00f3rzy nadal podtrzymuj\u0105 t\u0119 wersj\u0119), \u017ce inteligencja to jest to\u2026 co badaj\u0105 testy inteligencji. A co one badaj\u0105? Pewien zestaw zdolno\u015bci poznawczych, przypisywanych g\u0142\u00f3wnie dominuj\u0105cej p\u00f3\u0142kuli m\u00f3zgu, czyli na Zachodzie u wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b \u2013 lewej. Umiej\u0119tno\u015bci arytmetyczne, geometryczne, werbalne, analityczne, rozwi\u0105zywanie zada\u0144 logicznych i im podobne \u2013 wszystkie one nale\u017c\u0105 do tej samej kategorii sprawno\u015bci umys\u0142owych. Wszelkiego rodzaju krzy\u017c\u00f3wki, rebusy, zagadki logiczne i podobne gry umys\u0142owe odnosz\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie do tych sprawno\u015bci i maj\u0105 je \u0107wiczy\u0107. Edukacja od najm\u0142odszych lat, a\u017c po faz\u0119 uzyskiwania specjalizacji i tytu\u0142\u00f3w naukowych w danej dziedzinie skupia si\u0119 w\u0142a\u015bnie na doskonaleniu tych umiej\u0119tno\u015bci i na ich podstawie jest oceniana jednostka.<\/p>\n

Lecz oto od lat 90. ubieg\u0142ego wieku zacz\u0119to zwraca\u0107 uwag\u0119 na istnienie i wag\u0119 innych typ\u00f3w inteligencji. Szczeg\u00f3lnie g\u0142o\u015bne sta\u0142o si\u0119 poj\u0119cie inteligencji emocjonalnej<\/b>, rozpowszechnione przez Daniela Golemana. \u015arodowiska naukowc\u00f3w akademickich zarzuci\u0142y mu, \u017ce \u201eprzyw\u0142aszczy\u0142\u201d sobie to poj\u0119cie i nadmiernie je upro\u015bci\u0142. No c\u00f3\u017c, wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli nigdy nie zainteresuje si\u0119 sporami profesor\u00f3w na temat ich skomplikowanych teorii i nawet nie zrozumia\u0142oby o co im chodzi, tymczasem dzi\u0119ki Golemanowi praktyczna wiedza o niezmiernie istotnym aspekcie ludzkiego funkcjonowania trafi\u0142a \u201epod strzechy\u201d.<\/p>\n

\"Daniel
Daniel Goleman<\/figcaption><\/figure>\n

Na inteligencj\u0119 emocjonaln\u0105 sk\u0142ada si\u0119 wiele umiej\u0119tno\u015bci: \u015bwiadomo\u015b\u0107 istnienia r\u00f3\u017cnorakich uczu\u0107, rozpoznawanie u siebie procesu ich przemian, rozumienie\u00a0 ich znaczenia i zdolno\u015b\u0107 powi\u0105zania ka\u017cdej z nich z sytuacj\u0105, kontekstem, stanem swojego organizmu, a tak\u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u015bwiadomego kierowania swymi emocjami, by w spos\u00f3b konstruktywny i ekologiczny jeszcze \u0142atwiej realizowa\u0107 swoje cele.<\/p>\n

W \u015blad za odkryciami na temat inteligencji emocjonalnej nast\u0105pi\u0142 tak\u017ce rozw\u00f3j poszukiwa\u0144 jeszcze innych rodzaj\u00f3w inteligencji. Ten sam autor, Daniel Goleman, opublikowa\u0142 wi\u0119c ksi\u0105\u017cki dotycz\u0105ce m.in. inteligencji spo\u0142ecznej<\/b> i inteligencji ekologicznej<\/b>. Ta pierwsza mo\u017ce by\u0107 rozumiana jako umiej\u0119tno\u015b\u0107 adekwatnego rozumienia zjawisk spo\u0142ecznych i konstruktywnego rozwi\u0105zywania problem\u00f3w zaistnia\u0142ych w tym obszarze. Z kolei inteligencja ekologiczna \u0142\u0105czy pog\u0142\u0119bione rozumienie z\u0142o\u017conych powi\u0105za\u0144 i wzajemnego wp\u0142ywu cz\u0142owieka i przyrody z empati\u0105 dla wszelkich form \u017cycia, ekosystem\u00f3w i natury jako ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Z kolei inny Howard Gardner wyr\u00f3\u017cnia a\u017c siedem rodzaj\u00f3w inteligencji. Oto one:<\/p>\n

    \n
  1. Inteligencja j\u0119zykowa<\/b> \u2013 sprawne pos\u0142ugiwanie si\u0119 ekspresj\u0105 werbaln\u0105. Typowa dla poet\u00f3w, pisarzy, m\u00f3wc\u00f3w, mistrz\u00f3w komunikacji itp.<\/li>\n
  2. Inteligencja logiczno-matematyczna <\/b>\u2013 wysoko rozwini\u0119ta u os\u00f3b ze zdolno\u015bciami do przedmiot\u00f3w \u015bcis\u0142ych, ale te\u017c cz\u0119sto u filozof\u00f3w. To ona, wraz z inteligencj\u0105 j\u0119zykow\u0105 znajduje si\u0119 w centrum zainteresowania test\u00f3w inteligencji.<\/li>\n
  3. Inteligencja przestrzenna <\/b>\u2013 zdolno\u015b\u0107 tworzenia umys\u0142owych modeli \u015bwiata przestrzennego oraz sprawnego dzia\u0142ania w oparciu o te modele. Wed\u0142ug autora cechuje ona np. \u017ceglarzy, in\u017cynier\u00f3w, chirurg\u00f3w, rze\u017abiarzy i malarzy.<\/li>\n
  4. Inteligencja muzyczna <\/b>\u2013 nie wymaga dodatkowych wyja\u015bnie\u0144.<\/li>\n
  5. Inteligencja cielesno-kinestetyczna<\/b> \u2013 zdolno\u015b\u0107 rozwi\u0105zywania problem\u00f3w lub wytwarzania przedmiot\u00f3w z wykorzystaniem swojego cia\u0142a. Jest wysoko rozwini\u0119ta m.in. u tancerzy, sportowc\u00f3w, chirurg\u00f3w, masa\u017cyst\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w.<\/li>\n
  6. Inteligencja interpersonalna <\/b>\u2013 zdolno\u015b\u0107 rozumienia innych ludzi, efektywnego komunikowania si\u0119 i budowania satysfakcjonuj\u0105cych relacji z lud\u017ami.<\/li>\n
  7. Inteligencja intrapersonalna <\/b>\u2013 zdolno\u015b\u0107 tworzenia adekwatnego obrazu samego siebie i wykorzystania tego obrazu do skutecznego dzia\u0142ania.<\/li>\n<\/ol>\n

    Powsta\u0142a wi\u0119c imponuj\u0105ca lista rozmaitych rodzaj\u00f3w inteligencji, obejmuj\u0105ca \u2013 zdawa\u0142oby si\u0119 \u2013 pe\u0142ne spektrum ludzkiej rzeczywisto\u015bci. Jednak Doug Lennick, dyrektor wykonawczy, dyrektor handlowy i deweloper w jednej osobie, oraz psycholog i trener kadry dyrektorskiej Fred Kiel, wprowadzili poj\u0119cie inteligencji moralnej. Co ciekawe, swoj\u0105 koncepcj\u0119 rozwin\u0119li na podstawie zebranych do\u015bwiadcze\u0144 i obserwacji dotycz\u0105cych skuteczno\u015bci w biznesie. Wed\u0142ug nich\u00a0inteligencja moralna<\/b> \u201eto zdolno\u015b\u0107 umys\u0142owa do ustalenia, w jaki spos\u00f3b og\u00f3lnoludzkie zasady pogodzi\u0107 z w\u0142asnymi warto\u015bciami, d\u0105\u017ceniami i dzia\u0142aniami. M\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej, inteligencja moralna jest umiej\u0119tno\u015bci\u0105 odr\u00f3\u017cniania dobra od z\u0142a w oparciu o zasady og\u00f3lnoludzkie. Zasady te to takie przekonania na temat ludzkich zachowa\u0144, kt\u00f3re s\u0105 wsp\u00f3lne wszystkim spo\u0142eczno\u015bciom ludzkim na \u015bwiecie. Dlatego uwa\u017camy\u201d \u2013 pisz\u0105 \u2013 \u201e\u017ce odnosz\u0105 si\u0119 one do ka\u017cdego cz\u0142owieka, bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107, ras\u0119, przekonania religijne czy miejsce pochodzenia.\u201d<\/p>\n

    To jednak jeszcze nie wszystko.\u00a0 Wed\u0142ug Danah Zohar i Ian Marshall istnieje inteligencja duchowa <\/b>\u2013 zdolno\u015b\u0107 rozumienia i rozwi\u0105zywania problem\u00f3w dotycz\u0105cych nadrz\u0119dnego sensu i warto\u015bci, postrzegania w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144 i \u017cycia w szerszym kontek\u015bcie oraz dokonywania oceny swojej drogi \u017cyciowej i znaczenia, jakie ona dla nas posiada. Autorzy twierdz\u0105, \u017ce inteligencja duchowa integruje wszystkie inne rodzaje inteligencji i co wi\u0119cej, wskazuj\u0105 na istnienie neurofizjologicznych podstaw, kt\u00f3re popieraj\u0105 ich koncepcj\u0119.<\/p>\n

    A jak do tego wszystkiego ma si\u0119 NLP? Je\u015bli przyjrzymy si\u0119 programom kurs\u00f3w na poziomie Praktyka i Mistrza, to dostarczaj\u0105 one praktycznych narz\u0119dzi pomocnych w rozwoju wi\u0119kszo\u015bci wymienionych wy\u017cej rodzaj\u00f3w inteligencji. Tak jest przynajmniej w przypadku program\u00f3w realizowanych przez PINLP. Od pierwszego modu\u0142u Praktyka rozwijamy inteligencj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i interpersonaln\u0105 \u2013 ucz\u0105c si\u0119 rozumienia map innych ludzi, porozumiewania si\u0119, budowania dobrego kontaktu itd. Ma to te\u017c zwi\u0105zek z inteligencj\u0105 j\u0119zykow\u0105. Do inteligencji intrapersonalnej z kolei odnosi si\u0119 odkrywanie swoich strategii my\u015blenia, motywowania siebie, dzia\u0142ania itp., a tak\u017ce \u0142\u0105czno\u015b\u0107 ze swoj\u0105 nie\u015bwiadomo\u015bci\u0105 i inne pokrewne elementy szkolenia. Inteligencji emocjonalnej jest po\u015bwi\u0119cony ca\u0142y osobny modu\u0142 Mistrza. Dba\u0142o\u015b\u0107 o ekologi\u0119 zmiany w odniesieniu do wi\u0119kszych system\u00f3w, do kt\u00f3rych nale\u017cymy jest bliska inteligencji ekologicznej, a tak\u017ce \u2013 co najmniej po\u015brednio \u2013 inteligencji moralnej. Natomiast prac\u0119 na poziomie warto\u015bci, to\u017csamo\u015bci i misji \u0142atwo skojarzy\u0107 z rozwojem inteligencji duchowej.<\/p>\n

    To tylko niekt\u00f3re odniesienia poszczeg\u00f3lnych dzia\u0142\u00f3w NLP do pokr\u00f3tce opisanych w tym tek\u015bcie rodzaj\u00f3w inteligencji. Zach\u0119cam Was do samodzielnej gimnastyki umys\u0142u, polegaj\u0105cej na odnajdowaniu innych jeszcze pokrewie\u0144stw i\/lub zastosowa\u0144 poszczeg\u00f3lnych modeli i metod NLP we wspomaganiu inteligencji takiego czy innego typu.<\/p>\n

    Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce opr\u00f3cz u\u017cytecznych narz\u0119dzi potrzebna te\u017c jest odpowiednia intencja. Same techniki maj\u0105 charakter neutralny i to od ich u\u017cytkownik\u00f3w zale\u017cy w jakich celach zechc\u0105 je wykorzysta\u0107. Niestety\u00a0 jak pokazuje sytuacja na naszym rynku, czasem nieodpowiedzialne zastosowanie narz\u0119dzi NLP nie tylko nie rozwija inteligencji w jej wielorakim wydaniu, lecz prowadzi do regresu i degeneracji. Dlatego dokonujmy w\u0142a\u015bciwych wybor\u00f3w i zachowujmy zdrowy samokrytycyzm.<\/p>\n

    Dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o omawianych tu zagadnieniach podaj\u0119 inspiruj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/p>\n

      \n
    • Daniel Goleman: Inteligencja emocjonalna.<\/em> Pozna\u0144, Media Rodzina, 1997<\/li>\n
    • Daniel Goleman: Inteligencja spo\u0142eczna.<\/em> Pozna\u0144, Rebis, 2007<\/li>\n
    • Daniel Goleman: Inteligencja ekologiczna.<\/em> Pozna\u0144, Rebis, 2009<\/li>\n
    • Howard Gardner: Inteligencje wielorakie.<\/em> Pozna\u0144, Media Rodzina, 2002<\/li>\n
    • Doug Lennick, Fred Kiel: Inteligencja moralna. Jak poprawi\u0107 wyniki prowadzenia interes\u00f3w i skutecznie zarz\u0105dza\u0107.<\/em> Wroc\u0142aw, Purana, 2007<\/li>\n
    • Danah Zohar, Ian Marshall: Inteligencja duchowa.<\/em> Pozna\u0144, Rebis, 2002<\/li>\n<\/ul>\n

      \u017bycz\u0119 przyjemnej lektury i tw\u00f3rczych wgl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n

      Benedykt Krzysztof Peczko<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Do niedawna jeszcze uwa\u017cano (a niekt\u00f3rzy nadal podtrzymuj\u0105 t\u0119 wersj\u0119), \u017ce inteligencja to jest to\u2026 co badaj\u0105 testy inteligencji. A co one badaj\u0105? Pewien zestaw zdolno\u015bci poznawczych, przypisywanych g\u0142\u00f3wnie dominuj\u0105cej p\u00f3\u0142kuli m\u00f3zgu, czyli na Zachodzie u wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b \u2013 lewej. Umiej\u0119tno\u015bci arytmetyczne, geometryczne, werbalne, analityczne, rozwi\u0105zywanie zada\u0144 logicznych i im podobne \u2013 wszystkie one nale\u017c\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":198,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[4,26],"tags":[63,65,64,61,62,14],"class_list":["post-197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki","category-lista-lektur","tag-daniel-goleman","tag-doug-lennick","tag-howard-gardner","tag-inteligencja","tag-inteligencje-wielorakie","tag-nlp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":202,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197\/revisions\/202"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/econlp.eu\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}